In:The Vindel Parchment and Martin Codax / O Pergamiño Vindel e Martin Codax: The Golden Age of Medieval Galician Poetry / O esplendor da poesía galega medieval
Edited by Alexandre Rodríguez Guerra and Xosé Bieito Arias Freixedo
[Not in series 218] 2018
► pp. 51–67
Chapter 4À volta da tradição manuscrita das cantigas de Martim Codax
Article language: Portuguese
Published online: 1 November 2018
https://doi.org/10.1075/z.218.04res
https://doi.org/10.1075/z.218.04res
Abstract
The trajectory of the manuscript tradition of Galician-Portuguese troubadour poetry, after Carolina de Michaëlis’ reflections at the beginning of the 20th century, changed course in the 1960s as the work of Martim Codax was included in it throughout the second half of the 20th century. In the 1990s, new research resulted in the clarification of its internal structure and in the identification, within the cancioneiros or song books from the 16th century, of individual and collective cancioneiros, socially ordered anthologies or simple individual collections scattered throughout the cancioneiros, especially towards the end of their different sections. The present chapter tries to include the results of research on the manuscript tradition of the cantigas, at the same time as it offers a review of the trajectory followed by the inclusion of Martim Codax’s work in the collective cancioneiros.
Article outline
- 1.Principais fontes escritas da canção trovadoresca galego-portuguesa
- 2.Percursos da tradição manuscrita
- 3.A obra de Martim Codax e sua integração nos cancioneiros
- 4.Sobre o futuro da Tradição
Bibliografia
References (49)
. 2017. “La tradición fluida: Pai Gomez Charinho.” Em De lagrymas fasiendo tinta…, ed. por Virginie Dumanoir, 35–55. Madrid: Casa de Velázuez (agradeço à autora a disponibilização do texto antes da sua publicação).
Cintra, Luís Filipe Lindley. 1973. “Introdução”, Cancioneiro Português da Biblioteca Vaticana (Cód. 4803). Reprodução facsimilada, VII-XVIII. Lisboa: Centro de Estudos Filológicos e Instituto de Alta Cultura.
. 1982. “Apresentação”, Cancioneiro da Biblioteca Nacional (Colocci-Brancuti) Cod. 10991. Reprodução facsimilada. Lisboa: Imprensa Nacional – Casa da Moeda.
Cunha, Celso. 1986. “Sobre o texto e a interpretação das cantigas de Martim Codax.” Em Critique Textuelle Portugaise. Actes du Colloque (Paris 20–24 Octobre 1981), ed. por Eugenio Asensio et al., 65–83. Paris: FCG-Centre Culturel Portugais.
D’Heur, Jean-Marie. 1974. “Sur la tradition manuscrite des chansonniers galiciens-portugais.” Arquivos do Centro Cultural Português VIII: 3–43.
. 1984. “Sur la généalogie des chansonniers portugais d’Ange Colocci.” Boletim de Filologia XXIX: 23–34.
Fernández Guiadanes, Antonio. 2016. “Dúas notas sobre a transmisión manuscrita da lírica profana galego-portuguesa.” Em Cantares de Amigos. Estudos en homenaxe a Mercedes Brea, 369–375. Santiago de Compostela: USC.
Ferrari, Anna. 1979. “Formazione e struttura del Canzoniere Portoghese della Biblioteca Nazionale di Lisbona (cod. 10991: Colocci-Brancuti).” Arquivos do Centro Cultural Português XIV: 27–142.
. 1991. “Le chansonnier et son double.” Em La Lyrique Romane Médiévale. La tradition des chansonniers, Actes du Colloque de Liège, 1989, ed. por M. Tyssens, 301–327. Liège: Bibliothèque de la Faculté de Philosophie et Lettres de l’Université de Liège.
. 1993. “Cancioneiro da Biblioteca Nacional (Colocci-Brancuti)” e “Cancioneiro da Biblioteca Vaticana.” Em Dicionário da Literatura Medieval Galega e Portuguesa, ed. por Giulia Lanciani e Giuseppe Tavani, 119–123 e 123–126. Lisboa: Caminho.
Ferreira, Manuel Pedro. 1986. O Som de Martin Codax. Sobre a dimensão musical da lírica galego-portuguesa (séculos XII-XIV). Lisboa: Imprensa Nacional – Casa da Moeda.
. 1991. “Relatório preliminar sobre o conteúdo musical do fragmento Sharrer.” Em Actas do IV Congresso da Associação Hispânica de Literatura Medieval, coord. por Aires Augusto Nascimento e Cristina Almeida Ribeiro, Vol. I, 35–42. Lisboa: Edições Cosmos.
. 2009. “Codax revisitado.” Em Aspectos da Música Medieval no Ocidente Peninsular. Vol. 1: Música palaciana, 88–100. Lisboa: Imprensa Nacional – Casa da Moeda / Fundação Calouste Gulbenkian.
Filgueira Valverde, José. 1949. “Lírica medieval gallega y portuguesa.” Em Historia General de las Literaturas Hispánicas, dir. por Guillermo Díaz Plaja, Vol. I, 554–563. Barcelona: Editorial Barna.
Gonçalves, Elsa. 1976. La Tavola Colocciana ‘Autori Portughesi’. Paris: Fundação Calouste Gulbenkian-Centro Cultural Português.
. 1991. “Sur la lyrique galégo-portugaise. Phénoménologie de la constitution des chansonniers ordonnés par genres.” Em La Lyrique Romane Médiévale. La tradition des chansonniers. Actes du Colloque de Liège, 1989, ed. por M. Tyssens, 447–467. Liège: Bibliothèque de la Faculté de Philosophie et Lettres de l’Université de Liège.
. 1993. “Tradição manuscrita da poesia lírica.” Em Dicionário de Literatura Medieval Galega e Portuguesa, ed. por Giulia Lanciani e Giuseppe Tavani, 627–632. Lisboa: Caminho.
. 1994. “O sistema das rubricas atributivas e explicativas nos cancioneiros trovadorescos galego-portugueses.” Em Actas del XIX Congreso de Lingüística e Filoloxia Románicas, ed. por Ramón Lorenzo, Vol. 7, 979–990. A Coruña: Fundación Pedro Barrié de la Maza.
. 2007. “Sobre a tradição manuscrita da lírica galego-portuguesa: conjecturas e contrariedades.” eHumanista 8: 1–27.
. 2011. “Duas notas mínimas em torno da confecção e cópia do Cancioneiro da Ajuda.” Em De Roma ata Lixboa. Estudos sobre os cancioneiros galego-portugueses, 535–542. A Coruña: Real Academia Galega.
Guerra, António J. R. 1991. “Contributos para a análise material e paleográfica do fragmento Sharrer.” Em Actas do IV Congresso da Associação Hispânica de Literatura Medieval, coord. por Aires Augusto Nascimento e Cristina Almeida Ribeiro, Vol. I, 31–33. Lisboa: Edições Cosmos.
Lanciani, Giulia. 2010. “Repetita iuvant?” Em La Meccanica dell’ Errore. Studi di letteratura medievale, 43–50. Roma: Viella.
Lorenzo Gradín, Pilar. 1998. “A transmisión das cantigas de romaria dos xograres galegos.” Em O Mar das Cantigas. Actas do Congreso, 155–168. Santiago de Compostela: Xunta de Galícia.
. 2000. “Trovadores, cronología y razós en los cancioneros gallego-portugueses.” Em Actas del VIII Congreso de la Associación Hispánica de Literatura Medieval, ed. por M. Freixas e S. Iriso, Vol. II, 1105–1125. Santander: Consejería de Cultura del Gobierno de Cantabria.
. 2002. “Géneros y rúbricas en los Cancioneiros gallego-portugueses.” Cuadernos de Filología 50: 625–636.
. 2011. “Orden y desorden en el cancionero gallego-portugués B. Las claves del texto y del libro” Romanic Review 102, 1–2: 27–47.
Marcenaro, Simone. 2015. “Nuove acquisizioni sul Pergaminho Vindel (New York, Pierpont Morgan Library ms.979).” Critica del testo XVIII/1: 33–53.
Monteagudo, Henrique. 1998. “O marco histórico-literario. A lírica trobadoresca galego-portuguesa.” Em Tres poetas medievais da Ría de Vigo: Martín Codax, Mendiño e Xohán de Cangas, H. Monteagudo, L. Pozo Garza e X. Alonso Montero, 11–158. Vigo: Galaxia.
. 2008. “
Ortografía alfonsí? Para a análise grafemática dos testemuños poéticos en galego da segunda metade do século XIII.” Em A Edición da Poesía Trobadoresca en Galiza, ed. por M. Ferreiro, C. P. Martínez Pereiro e L. Tato Fontaíña, 141–160. A Coruña: Baía Edicións.
Oliveira, A. Resende. 1994. Depois do Espectáculo Trovadoresco. A estrutura dos cancioneiros peninsulares e as recolhas dos séculos XIII e XIV. Lisboa: Edições Colibri.
Ramos, Maria Ana. 1988. “Tradições gráficas nos manuscritos da lírica galego-portuguesa.” Em Actes du XVIIIe Congrès International de Linguistique et de Philologie Romanes, ed. por Dieter Kremer, Vol. VI, 37–48. Tübingen: Max Niemeyer Verlag.
. 1993. “L’ importance des corrections marginales dans le Chansonnier d’ Ajuda.” Em Actes du XXe Congrès International de Linguistique et Philologie Romanes, coord. por Gerold Hilty, Vol. V, 141–152. Tübingen / Basel: A. Francke Verlag.
. 2005. “
Mise en texte nos manuscritos da lírica galego-portuguesa.” Em Actes del X Congrés Internacional de l’ Associació Hispànica de Literatura Medieval, coord. por Rafael Alemany, Josep Lluís Martos e Josep Miquel Manzanaro, Vol. III, 1335–1353. Valência: Institut Interuniversitari de Filologia Valenciana.
Rio Riande, M. Gimena del. 2010. “Rótulos y folhas: las rúbricas del Cancioneiro del rey Don Denis
.” Em Estudos de Edición Crítica e Lírica Galego-Portuguesa, ed. por Mariña Albor Aldea e Antonio F. Guiadanes, 195–223. Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela.
Ron Fernández, Xosé Xavier. 2004. “O silencio e as marxes do Cancioneiro da Ajuda.” Em O Cancioneiro da Ajuda Cen Anos Despois, coord. por Mercedes Brea, 641–666. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia.
Sharrer, Harvey L. 1991. “Fragmentos de Sete Cantigas d’ Amor de D. Dinis, musicadas – uma descoberta.” Em Actas do IV Congresso da Associação Hispânica de Literatura Medieval, coord. por Aires Augusto Nascimento e Cristina Almeida Ribeiro, Vol. I, 13–29. Lisboa: Edições Cosmos.
1993. “Pergaminho Sharrer.” Em Dicionário da Literatura Medieval Galega e Portuguesa, ed. por Giulia Lanciani e Giuseppe Tavani, 534–536. Lisboa: Caminho.
Tavani, Giuseppe. 1967. “La tradizione manoscritta della prima lirica galego-portoghese.” Cultura Neolatina 27: 41–94 (reed. em Ensaios Portugueses. Filologia e linguística. Lisboa: Imprensa Nacional – Casa da Moeda, 1988. 53–122).
. 1979. “A proposito della tradizione manoscritta della lirica galego-portoghese.” Medioevo Romanzo 6: 372–418 (reed. em Ensaios Portugueses. Filologia e linguística. Lisboa: Imprensa Nacional – Casa da Moeda, 1988. 123–178).
Cited by (1)
Cited by one other publication
This list is based on CrossRef data as of 24 november 2025. Please note that it may not be complete. Sources presented here have been supplied by the respective publishers. Any errors therein should be reported to them.
