In:Missionary Linguistics VI: Missionary Linguistics in Asia
Edited by Otto Zwartjes and Paolo De Troia
[Studies in the History of the Language Sciences 130] 2021
► pp. 155–174
Politeness in João Rodrigues’s grammars of Japanese
A terminological analysis
Published online: 2 November 2021
https://doi.org/10.1075/sihols.130.05nak
https://doi.org/10.1075/sihols.130.05nak
Article outline
- 1.Introduction
- 2.Hierarchical interpersonal relationships
- 3.Treatment of politeness in Rodrigues’s
Artes
- 3.1Subject-controlled and object-controlled honorifics and Rodrigues’s approach
- 3.2Honra
- 3.3Humildade or abatimento
- 4.Cultural footprint of the terms
- 5.Concluding remarks
Acknowledgements Notes References
References (26)
A.
Primary sources
Álvares, Manuel. 1572. De
Institvtione grammatica libri
tres. Olyssipone [Lisbon]: Ioannes Barrerius, Typographus Regius.
. 1594. De
Institvtione grammatica libri tres. Coniugationibus
accessit interpretatio
Iapponica. Amakusa: In Collegio Amacvsensi Societatis IESV cvm facvltate svperiorum.
Anonymous. 1973
[1603–1604]. Vocabvlario da Lingoa
de Iapam com declaração em Portugues, feito por algvns
padres, e irmãos da Companhia de
Iesv. Nangasaki: Collegio de Iapam da Companhia de IESVS. Facsimile of the Bodleian Library of Oxford University’s version ed.
by Kamei Takashi. Tokyo: Benseisha.
Barros, João de. 2008
[1539]. Cartinha com preceitos e
mandamentos da Santa Madre
Igreja. Lisboa: Luís Rodrigues. Edição crítica, leitura modernizada e reprodução fac-similar Gabriel Antunes de Araujo (org.). São Paulo: Humanitas/Paulistana.
. 1540. Grammatica
da lingua
portuguesa. Olyssippone [Lisbon]: apud Lodovicum Rotorigiu[m] Typographum.
Bluteau, Raphael. 1713. Vocabulario
Portuguez e Latino. Autorizado com exemplos dos melhores
escritores portuguezes, e latinos, e offerecido a el-rey
de Portugal, D. João V. pelo
padre –. Coimbra: Real Collegio das Artes da Companhia de Jesu.
Fróis, Luís. 1993
[1585]. Tratado em que se contêm
muito sucinta e abreviadamente algumas contradições e
diferenças de costumes entre a gente de Europa e esta
província de Japão
(…). Apresentação de José Manuel Garcia. Fixação de Texto e Notas por Raffaella D’Intino. Lisboa: Comissão Nacional para as Comemorações dos Descobrimentos Portugueses.
Oliveira, Fernão de [Fernando Oliveyra]. 1536. Grammatica
da lingoagem
portuguesa. Lixboa [Lisbon]: casa d’Germão Galharde.
Rodrigues, João. 1604–1608. Arte
da lingoa de Iapam composta pello Padre Padre Ioão
Rodriguez Portugues da Cõpanhia de Iesv diuidida em tres
Livros. Nangasaqui: Collegio de Iapão da Companhia de IESV.
. 1620. Arte
breve da lingoa Iapoa tirada da Arte Grande da mesma
lingoa, pera os que comecam a aprender os primeiros
principios
della. Amacao: Collegio da Madre de Deos da Companhia de Iesv.
Vulgate. n.d. The
Holy Bible In Latin Language with Douay-Rheims English
Translation. [URL]
B.
Secondary sources
Altman, Maria Cristina. 2011. “A
descrição das línguas ‘exóticas’ e a tarefa de escrever
a história da
linguística”. Revista
ABRALIN 10:3.209–230.
Cunha, Antônio Geraldo da. 2010
[1982]. Dicionário etimológico da
língua
portuguesa. 4a
ed. Rio de Janeiro: Lexikon.
Fernandes, Gonçalo & Carlos Assunção. 2018. “First
gramatical encoding of Japanese Politeness (17th
century)”. Boletim do
Museu Paraense Emílio Goeldi. Ciências
Humanas 13:1.187–203.
Haugh, Michael & Yasuko Obana. 2011. “Politeness
in Japan”. Politeness in
East Asia: Practice ed.
by Dániel Z. Kádár & Sara Mills, 147–175. Cambridge: Cambridge University Press.
Houaiss, Antônio & Mauro de Salles Villar. 2009. Dicionário
Houaiss da língua
portuguesa. Rio de Janeiro: Instituto Antônio Houaiss de Lexicografia e Banco de Dados da Língua Portuguesa S/C Ltda/ Objetiva.
Ide, Sachiko, Beverley Hill, Yukiko M. Carnes, Tsunao Ogino, Tsunao & Akiko Kawasaki. 2005. “The
concept of politeness: An empirical study of American
English and
Japanese”. Politeness in
Language: studies in its history, theory, and
practice ed.
by Richard Watts, Sachiko Ide & Konrad Ehlich. (Second
edition). The Hague: Mouton de Gruyter.
Koerner, Konrad. 2014. “O
problema da metalinguagem na Historiografia da
Linguística”. Quatro
décadas de historiografia da Linguística: estudos
relacionados, 75–90. Vila Real: Universidade de Trás-os-Montes e Alto Douro, Centro de Estudos em Letras. Originally
published in 1993: “The
Problem of ‘Metalanguage’ in Linguistic
Historiography” Studies in
Language 17:1.111–134. (Revised
version in Koerner, Professing
Linguistic
Historiography, 27–46. Amsterdam & Philadelphia: John Benjamins, 1995.)
Maruyama, Toru. 2009. “Prólogo”. Melchor
Oyanguren de Santa Inés, Arte de la lengua japona
(1738). Transcripción y edición
preparada por Otto Zwartjes. 7–19. Frankfurt am Main: Vervuert; Madrid: Iberoamericana.
Suzuki, Tae. 1987. “Padre
Ioão Rodriguez: suas Artes e a linguagem de tratamento
da língua
japonesa”. Revista
Estudos
Japoneses 7.113–127.
Swiggers, Pierre. 2004. “Modelos,
Métodos y Problemas en la historiografía de la
linguística. Nuevas Aportaciones a la historiografía
linguística”. Actas del
IV Congresso Internacional de la SEHL. La Laguna
(Tenerife), 22–25 de October
2003 ed.
by Cristóbal José Corrales Zumbado, Josefa Dorta Luiz, Antonia Nelsi Torres González, Dolores Corbella Díaz & Francisca del Mar Plaza Picón, Vol. 1. 113–146. Madrid: Arco/Libros.
. 2010. “Le
métalangage de la linguistique: reflexions à propos de
la terminologie e de la terminographie
linguistiques”. Revista
do
GEL (Grupo de Estudos Linguísticos do Estado de São Paulo) 7(2).9–29.
Zwartjes, Otto. 2011. Portuguese
missionary grammars in Asia, Africa and Brazil,
1550–1800. Amsterdam & Philadelphia: John Benjamins.
Cited by (1)
Cited by one other publication
This list is based on CrossRef data as of 2 december 2025. Please note that it may not be complete. Sources presented here have been supplied by the respective publishers. Any errors therein should be reported to them.
