In:History of Linguistics 2014: Selected papers from the 13th International Conference on the History of the Language Sciences (ICHoLS XIII), Vila Real, Portugal, 25–29 August 2014
Edited by Carlos Assunção, Gonçalo Fernandes and Rolf Kemmler
[Studies in the History of the Language Sciences 126] 2016
► pp. 113–124
Notas sobre la difusión en Portugal del Libellus de constructione octo partium orationis (Londres 1513) durante la primera mitad del siglo XVI
Published online: 17 August 2016
https://doi.org/10.1075/sihols.126.09pon
https://doi.org/10.1075/sihols.126.09pon
This paper studies the spreading in the Latin-Portuguese grammaticography of the Libellus de constructione octo partium orationis (London 1513), written by William Lily and revised by Erasmus of Rotterdam. First, the editorial history of the Libellus and its dissemination in Europe are summarily presented. The second part analyses the textual and doctrinal similarities between the syntax of Lily / Erasmus and the following grammars: The Institutiones, tum lucidae, tum compendiosae, latinarum literarum of Máximo de Sousa, the Institutiones grammaticae latinae of Nicolaus Clenardus, the Latinae grammatices compendium of Duarte Pinhel, the Grammaticae introductiones breuiores et lucidiores of Jerónimo Cardoso and the Grammatices duo compendia of Fernando Soares Homem.
References (26)
Cardoso, Jerónimo. 1552. Grammaticae introductiones breuiores et lucidiores. Lisboa: [João de Barreira].
Lily, William & Erasmo de Rotterdam. 1973[1513].
Libellus de constructione octo partium orationis
. In Opera omnia Desiderii Erasmi recognita et adnotatione critica instructa notisque illustrata. Ordinis primi tomus quartus, ed. por Maria Cytowska, 119–143. Amsterdam: North-Holland Publishing Company.
Chomarat, Jacques. 1981. Grammaire et rhétorique chez Erasme. Paris: Société d’Edition “Les Belles Lettres”.
Cytowska, Maria. 1973. “Introduction”. In Libellus de constructione octo partium orationis. Opera omnia Desiderii Erasmi recognita et adnotatione critica instructa notisque illustrata. Ordinis primi tomus quartus, ed. por Maria Cytowska, 107–116. Amsterdam: North-Holland Publishing Company.
García Martínez, Sebastián. 1986. “El erasmismo en la Corona de Aragón en el siglo XVI”. Erasmus in Hispania. Vives in Belgio. Acta Colloquii Brugensis 23–26 IX 1985, ed. por Jozef Ijsewijn & Ángel Losada, 215–290. Leuven: Peeters.
Jensen, Kristian. 1986. “
De emendata strutctura latini sermonis: the latin gramar of Thomas Linacre”. Journal of the Warburg and Courtauld Institutes 49.106–125.
Lukács Lázsló, ed. 1974. Monumenta Paedagogica Societatis Iesu (= Monumenta Historica Societatis Iesu, 108). Roma: Istituto Storico della Compagnia di Gesù. Vol. 3.
Padley, G. Arthur. 1976. Grammatical theory in Western Europe, 1500–1700: the Latin Tradition. Cambridge: Cambridge University Press.
. 1982. “L’importance de Thomas Linacre (env. 1460–1524) comme source dans l’évolution des theories grammaticales en Europe au XVIe et au XVIIe siècles”. Langues et Linguistique 8:2.17–56.
Percival, W. Keith. 1976. “Deep and surface Structure Concepts in Renaissance and Mediaeval Syntactic Theory”. History of Linguistic Thought and Contemporary Linguistics, ed. por Henry Parret, 238–253. Berlin/New York: Walter de Gruyter.
Ponce de León Romeo, Rogelio. 2002. “Textos gramaticales jesuíticos para la enseñanza del latín en Portugal: el De constructione octo partium orationis (Coimbra 1555)”. Cuadernos de Filología Clásica. Estudios latinos 22:1.211–253.
. 2015a. “A gramática racionalista em Portugal no século XVI (1497–1610). A gramática racionalista na Península Ibérica (séculos XVI–XIX), org. por Sónia Duarte & Rogelio Ponce de León, 9–40. Porto: Faculdade de Letras da Universidade do Porto, Centro de Linguística da Universidade do Porto.
. 2015b. “Os verbos impessoais na gramaticografia latino-portuguesa (1497–1552)”. Lusofone SprachWissenschaftsGeschichte II, ed. por Rolf Kemmler, Barbara Schäfer-Priess & Roger Schöntag, 211–232. Tübingen: Calepinus.
Sánchez Salor, Eustaquio. 2002. De las “elegancias a las “causas” de la lengua: retórica y gramática del humanismo (= Colección de Textos y Estudios Humanísticos “Palmyrenus”, Serie Estudios, 1). Alcañiz: Institutos de Estudios Humanísticos; Madrid: Ediciones del Laberinto/Consejo Superior de Investigaciones Científicas; Cádiz: Universidad de Cádiz. Servicio de Publicaciones; Zaragoza: Universidad de Zaragoza. Servicio de Publicaciones; Teruel: Instituto de Estudios Turolenses.
Swiggers, Pierre. 2001. “Les Institutiones grammaticae Latinae de Nicolas Clénard (1538)”. Von Eleganz und Barbarei. Lateinische Grammatik und Stilistik in Renaissance und Barock, coord. por Wolfram Ax (= Wolfenbütteler Forschungen, 95), 147–168. Wiesbaden: Harrassowitz.
Verdelho, Telmo. 1995. As origens da gramaticografia e da lexicografia latino-portuguesas. Aveiro: Instituto Nacional de Investigação Científica.
. 2001. “Um remoto convívio interlinguístico: tradição teórica e herança metalinguística latino-portuguesas”. Caminhos do português. Exposição comemorativa do ano europeu das línguas, coord. por Maria Helena Mira Mateus, 75–94. Lisboa: Biblioteca Nacional.
