When language rights are not enough

This article posits a new framework in relation to language rights in post-conflict settings, giving a key position to dialogue, which we see as a multidimensional process central in most reconciliation processes. Yet this notion is seldom utilised with regard to language rights, and subsequently in language policies. Instead, powerful stakeholders such as governments or transnational organisations often consider the introduction of language rights as ‘enough’ to resolve language disputes. We discuss the impact of this in a variety of settings, arguing that a static interpretation of language rights, such as in the text of a peace agreement or a constitution, is not sufficient. The application of language rights without follow-on dialogue can antagonise rather than reconcile the very disputes they claim to settle. We argue that a more fluid consideration is required that captures the complex and changing dynamics of linguistic identities in the volatile context of a peace process. A neglected aspect in the debate on language rights in post-conflict settings is the way dialogue can, over time, alter the relationship language communities have with their own language and potentially with the language of their ‘other’. We draw on international examples that indicate dialogue should be a central consideration in post-conflict settings at all levels, from transnational organisations to governments’ national policies, and finally to grassroots initiatives within and across communities.

Dieser Aufsatz postuliert einen neuen Bezugsrahmen für den Umgang mit Sprachrechten in Postkonfliktsituationen, der dem Dialog, den wir als einen multidimensionalen Prozess betrachten, der in den meisten Versöhnungsprozessen von zentraler Bedeutung ist, eine Schlüsselposition einräumt. Dieser Begriff wird jedoch selten im Hinblick auf Sprachrechte und später in der Sprachenpolitik verwendet. Stattdessen betrachten mächtige Interessengruppen wie Regierungen oder transnationale Organisationen die Einführung von Sprachrechten oft als “hinreichend”, um Sprachstreitigkeiten beizulegen. Wir diskutieren die Auswirkungen dieser Sichtweise in diversen Umständen und argumentieren, dass eine statische Interpretation von Sprachrechten, wie z.B. im Text eines Friedensabkommens oder einer Verfassung, nicht ausreicht. Solcherlei Einführung von Sprachrechten ohne anschließenden Dialog kann genau die Dispute, die sie zu schlichten vorgibt, eher verschärfen als beilegen. Wir argumentieren, dass eine flexiblere Sichtweise erforderlich ist, die die komplexe und wechselhafte Dynamik sprachlicher Identitäten im volatilen Kontext eines Friedensprozesses erfasst. Ein vernachlässigter Aspekt in der Debatte über Sprachrechte in Postkonfliktsituationen ist die Art und Weise, in der Dialog im Laufe der Zeit die Beziehung verändern kann, welche Sprachgemeinschaften zu ihrer eigenen Sprache und möglicherweise zu jener der “anderen” haben. Wir stützen uns auf internationale Beispiele, die darauf hindeuten, dass der Dialog eine zentrale Überlegung in Postkonfliktsituationen auf allen Ebenen sein sollte, von transnationalen Organisationen über die nationale Politik der Regierungen bis hin zu Basisinitiativen innerhalb und zwischen Gemeinschaften.

Tiu ĉi artikolo starigas novan kadron rilate lingvajn rajtojn en postkonfliktaj kuntekstoj, atribuante ŝlosilan pozicion al dialogado, kiun ni konsideras multdimensia procezo centre lokita en plej multaj repacigaj procezoj. Tamen tiu nocio estas malofte utiligata rilate al lingvaj rajtoj, kaj sekve lingvaj politikoj. Male: potencaj interesohavantoj kiel ekzemple registaroj kaj transnaciaj organizoj ofte konsideras la enkondukon de lingvaj rajtoj kiel “sufiĉan” por solvi lingvajn disputojn. Ni pridiskutas la efikon de tiu praktiko en diversaj kuntekstoj, asertante, ke la simpla interpreto de lingvaj rajtoj, kiel ekzemple en la teksto de paca interkonsento aŭ konstitucio, ne sufiĉas. Apliko de lingvaj rajtoj sen plusekva dialogado povas pliakrigi, anstataŭ repacigi, precize tiujn disputojn kiujn la lingvaj rajtoj pretendas fini. Ni rezonas, ke pli flueca konsiderado estas bezonata – konsiderado kiu kaptas la komplikan kaj ŝanĝiĝantan dinamikon de lingvaj identecoj en la malstabila kunteksto de pacofara procezo. Neglektata aspekto en la debato pri lingvaj rajtoj en postkonfliktaj situacioj estas la maniero laŭ kiu dialogado povas, tra la tempo, ŝanĝi la rilaton de lingvaj komunumoj kun la propra lingvo kaj potenciale kun la lingvo de la ‘aliulo’. Ni ĉerpas el internaciaj ekzemploj por indiki, ke dialogado estu kerna konsidero en postkonfliktaj situacioj je ĉiuj niveloj, ekde transnaciaj organizoj ĝis la naciaj politikoj de registaroj, kaj fine ĝis desubaj iniciatoj ene de kaj trans komunumoj.