In:Dutch and Contact Linguistics: The Dutch language outside the Low Countries
Edited by Christopher Joby and Nicoline van der Sijs
[IMPACT: Studies in Language, Culture and Society 55] 2025
► pp. 12–45
Chapter 1The role of Dutch in the circulation of loanwords
Published online: 4 July 2025
https://doi.org/10.1075/impact.55.01sij
https://doi.org/10.1075/impact.55.01sij
Abstract
The speakers of Dutch have always been in contact with speakers of other languages. In olden times, immigrants moved
to the Low Countries for their freedom, wealth and employment, and Dutch speakers maintained trade contacts with European
countries and, after 1600, with countries in other continents. Some Dutch speakers settled abroad for some time. As a result,
Dutch absorbed loanwords from many languages, and Dutch words were exported to other languages. It is self-evident that
Dutch, being present on most continents, served as an intermediary language for loanwords: Dutch brought, for instance, Asian
words to Europe, and Dutch spread French, Latin, English and German loanwords to other European languages, such as Russian,
and to languages spoken on other continents. However, until now it has been unclear exactly what role Dutch played in the
circulation of loanwords. In this chapter I shall address this question, based on some recently-compiled large databases.
Article outline
- 1.Introduction
- 2.Language contacts between Dutch and other languages
- 2.1Dutch language contacts in Europe
- 2.2Dutch language contacts outside Europe
- 3.Loanwords in Dutch
- 3.1The databases
- 3.2The data from the database
- 4.Dutch export words
- 4.1The database
- 4.2The data from the database
- 5.Dutch loanwords and Dutch export words compared
- 6.The circulation of loanwords
- 6.1Dutch as starting point in a circulation chain
- 6.2Dutch as an intermediary language
- 7.Conclusion
Notes References
References (68)
Appel, René, and Pieter Muysken. 1987. Language Contact and Bilingualism. London and Baltimore, MD: Edward Arnold.
Århammar, Nils. 2003. “Oer inkelde ûndersiikstaken op it mêd fan it Westlauwersk Frysk.” Philologia Frisica 2002, Lêzingen fan it sechtjinde Frysk Filologekongres 11, 12 en 13 desimber 2003, 203–234.
Assendelft, Brenda. 2023. Verfransing onder de loep — Nederlands-Frans taalcontact (1500–1900) vanuit historisch-sociolinguïstisch
perspectief. PhD Leiden.
Bense, Johan Frederik. 1924. The Anglo-Dutch Relations from the Earliest Times to the Death of William the Third. Den Haag: Nijhoff.
De Bruijn-van der Helm, José. 1992. Merce, moneta e monte. Termini commerciali italiani attestati nei testi neerlandesi dei secoli XVI e XVII. Utrecht: LEd.
De Vooys, C. G. N. 1936. “Nedersaksische en Hoogduitse invloeden op de Nederlandse woordvoorraad.” Mededeelingen der Koninklijke Akademie van Wetenschappen, afd. Letterkunde, deel 81, serie A, 1: 1–39.
De Vries, Jan W. 1988. “Dutch Loanwords in Indonesian.” International Journal of the Sociology of Language 73: 121–136.
De Vries, Jan W., Roland Willemyns, and Peter Burger. 2009. Het verhaal van het Nederlands. Een geschiedenis van twaalf eeuwen, adapted by Nicoline van der Sijs & Roland Willemyns. Amsterdam: Bert Bakker.
Etymologiebank: [URL].
FEW = von Wartburg, Walther. 1928-. Französisches etymologisches Wörterbuch. Eine Darstellung des galloromanischen Sprachschatzes. Bd. 15–17: Die germanischen Elemente. Bonn/Basel: Klopp — Zbinden.
Fouse, Gary C. 2002. The Story of Papiamentu: A Study in Slavery and Language. New York: University Press of America.
Francescato, Giuseppe. 1966. “Contributi allo studio degli elementi italiani in olandese.” Studi di Filologia Italiana 24: 443–607.
Groeneboer, K. 1993. Weg tot het Westen. Het Nederlands voor Indië 1600–1950. Leiden: KITLV Uitgeverij.
1998. Westerse koloniale taalpolitiek in Azië: Het Nederlands, Portugees, Spaans, Engels en Frans in vergelijkend
perspectief. Amsterdam.
Hammerich, Louis Leonor. 1945. “Sproget.” In Holland Danmark, ed. by Knud Fabricius, L. L. Hammerich, and Vilhelm Lorenzen, part 2, 327–356. Kopenhagen: Jespersen og Pios Forlag.
Haspelmath, Martin, and Uri Tadmor (eds). 2009. Loanwords in the World’s Languages: A Comparative Handbook. Berlin: Mouton de Gruyter.
Joby, Christopher. 2015. The Dutch Language in Britain (1550–1702). A Social History of the Use of Dutch in Early Modern Britain. Leiden: Brill.
. 2020. The Dutch Language in Japan (1600–1900). A Cultural and Sociolinguistic Study of Dutch as a Contact Language in
Tokugawa and Meiji Japan. Leiden: Brill.
Mingaars, Peter, Jaap Heij, Maudy Smith, and Pim Posthumus. 2005. Indisch Lexicon. Indische woorden in de Nederlandse literatuur. Houten: Hes & De Graaf.
Munske, H. H. et al.. (eds). (2001). Handbuch des Friesischen / Handbook of Frisian Studies. Tübingen.
Rahman, Syaifoel. 1990. “Lexicale beïnvloeding door Indonesische talen van het Nederlands.” [Undergraduate paper Leiden]
Robert, Paul. 1993. Le Petit Robert 1. Dictionnaire alphabétique et analogique de la langue française. Paris.
Robertson, Ian E. (1989), “Berbice and Skepi Dutch.” Tijdschrift voor Nederlandsche Taal- en Letterkunde 105: 3–21.
Sannasgala, Puñci Baṇḍāra. 1976. A Study of Sinhala Vocables of Dutch Origin, with Appendices of Portuguese and Malay/Javanese Borrowings. Colombo: Netherlands alumni association of Sri Lanka.
Uitleenwoordenbank: [URL]. Based on Van der Sijs 2010.
Van Coetsem, Frans. 2000. A general and unified theory of the transmission process in language contact. Heidelberg: Carl Winter.
Van de Kamp, Justus, and Jacob van der Wijk. 2006. Koosjer Nederlands. Joodse woorden in de Nederlandse taal. Amsterdam: Contact.
Van den Toorn, M. C., W. J. J. Pijnenburg, J. A. van Leuvensteijn, and J. M. van der Horst (eds). 1997. Geschiedenis van de Nederlandse taal. Amsterdam: AUP.
. 1959. Nederlandse woorden in het Russisch (supplement op de Hollandsche zee- en scheepstermen in het Russisch). Amsterdam.
Van der Sijs, Nicoline. 1998. Geleend en uitgeleend. Nederlandse woorden in andere talen en andersom. Amsterdam/Antwerpen: Contact.
Van der Sijs, Nicoline, and Jaap Engelsman. 2000. Nota bene. De invloed van het Latijn en Grieks op het Nederlands. The Hague: SDU.
Van der Sijs, Nicoline. 2001. Chronologisch woordenboek van het Nederlands. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen. Amsterdam: L.J. Veen.
. 2005. Van Dale Groot Leenwoordenboek. De invloed van andere talen op het Nederlands. Utrecht/Antwerpen: Van Dale Lexicografie (First ed. 1996).
. 2006a. Calendarium van de Nederlandse taal. De geschiedenis van het Nederlands in jaartallen. The Hague: SDU.
. 2009a. Cookies, coleslaw and stoops. The influence of Dutch on the North-American languages. Amsterdam/Chicago: AUP.
. 2009b. “Import en export van woorden: tijd voor een balans.” Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 125: 194–200.
. 2018. “Spaanse leenwoorden in de Nederlandse dialecten.” In Woorden om te bewaren — Huldeboek voor Jacques Van Keymeulen, ed. by T. Colleman, J. De Caluwe et al.., 673–686. Gent.
. 2021. Taalwetten maken en vinden: het ontstaan van het Standaardnederlands. Gorredijk: Sterck & De Vreese.
. 2022. “1602. De Nederlandse taal gaat overzee.” In Nog meer Wereldgeschiedenis van Nederland, ed. by L. Heerma van Voss et al.., 183–188. Amsterdam.
. 2023. “De overlevingsgraad van Engelse leenwoorden.” In termen van taal. Liber amicorum Frieda Steurs, ed. by Piet van Sterkenburg, Roland de Bonth, and Kris Heylen: 286–296. Schiedam: Scriptum.
Van der Wal, Marijke J. 1995. De moedertaal centraal. Standaardisatie-aspecten in de Nederlanden omstreeks 1650. Den Haag: SDU.
Van Rossem, Cefas. 2017. The Virgin Islands Dutch Creole Textual Heritage: Philological Perspectives on Authenticity and Audience
Design. Utrecht: LOT.
. 2021. “Drie keer Nederlands Creools.” In: Wat gebeurt er in het Nederlands?! Over taal, frequentie en variatie, ed. by N. van der Sijs, L. Fonteyn, and M. van der Meulen, 307–313. Gorredijk: Sterck & De Vreese.
Van Veen, P. A. F., and Nicoline van der Sijs. 1997. Etymologisch woordenboek. De herkomst van onze woorden. Utrecht/Antwerpen: Van Dale Lexicografie.
Verheyden, Charlotte. 2023. “Ge moet zien dat gij uw vlaamsche taal niet vergeet”. Een historisch-sociolinguïstisch onderzoek naar de invloed
van het Frans op het Zuidelijke Nederland. PhD Brussel.
