In:Syntactic Geolectal Variation: Traditional approaches, current challenges and new tools
Edited by Alba Cerrudo, Ángel J. Gallego and Francesc Roca Urgell
[Issues in Hispanic and Lusophone Linguistics 34] 2021
► pp. 35–76
Chapter 2Using linguistic atlases to explore syntactic issues
The case of auxiliary selection in Catalan
Published online: 26 November 2021
https://doi.org/10.1075/ihll.34.02mas
https://doi.org/10.1075/ihll.34.02mas
Abstract
Traditional linguistic atlases are not designed
to collect data about syntactic variation. Nonetheless, it is
possible to obtain from them information about particular syntactic
issues, as I exemplify with the Atles Lingüístic del Domini
Català. This atlas offers evidence of the survival of
the perfect auxiliary ésser ‘to be’ in some current
Catalan varieties in the face of general replacement by
haver ‘to have’. These examples are discussed
in the context of the changes that Catalan has undergone since the
Middle Ages. We see that the residual presence of
ésser varies from region to region and reflects
different processes. However, in order to be precise it will be
necessary to undertake a further data collection specifically
focused on auxiliary selection.
Keywords: syntactic variation, linguistic atlases, auxiliary selection, Catalan
Article outline
- 1.Introduction
- 1.1The Catalan linguistic domain
- 1.2The dialectal divisions of Catalan
- 1.3The Atles Lingüístic del Domini Català
- 2.Auxiliary selection in Old Catalan
- 3.Auxiliary selection according to the ALDC
materials
- 3.1Unaccusative change of location constructions
- 3.2Indirect reflexive constructions and anticausative constructions
- 3.3 ALDC survey points with perfect constructions containing the auxiliary ésser ‘to be’
- 4.The survival of auxiliary ésser ‘to be’ in
Catalan
- 4.1L’Alguer
- 4.2Northern Catalonia
- 4.3Majorca and Minorca
- 4.4Ribagorça
- 5.Conclusions
Acknowledgements Notes References Appendix
References (57)
Alturo, N. (1995). La variació d’haver auxiliar en
el català nord-occidental. In M. T. Turell (Ed.), La sociolingüística de la variació (pp. 221–255). Barcelona: PPU.
Aranovich, R. (2003). The semantics of auxiliary selection in Old
Spanish. Studies in Language, 27(1), 1–37.
Badia i Margarit, A. M., & Colon, G. (1955). L’Atles Lingüístic del Domini
Català. In A. M. Badia i Margarit, A. Griera, & F. Udina (Eds.), VII Congreso Internacional de Lingüística Románica, II.
Actas y memorias (pp. 655–660). Barcelona: Abadia de Sant Cugat del Vallès.
Badia i Margarit, A. M., Pons, L., & Veny, J. (1993). Atles Lingüístic del Domini Català. Qüestionari. Barcelona: Institut d’Estudis Catalans.
Badia i Margarit, A. M., & Veny, J. (1965). Atlas Lingüístic del Domini Català. Qüestionari. Barcelona.
Batlle, M. (2002). L’expressió dels temps compostos en la veu mitjana i la
passiva pronominal. El procés de substitució de l’auxiliar
ésser per haver. Barcelona: Institut d’Estudis Catalans/Publicacions de l’Abadia de Montserrat.
Bonet, E., & Mascaró, J. (2016). Phase theory and prosodic domains. Presented at CLT-UAB Seminar, 20 May, 2016.
Cennamo, M. (2002). La selezione degli ausiliari perfettivi in
napoletano antico: Fenomeno sintattico o
sintattico-semantico? Archivio Glottologico Italiano, 87(2), 175–222.
Coromines, J. (19742[1971]). Les Vides de sants rosselloneses
del manuscrit 44 de París. In J. Coromines, Lleures i converses d’un filòleg (pp. 276–362). Barcelona: Club Editor.
DCVB = Alcover, A. M., & Moll, F. de B. (1926–1962). Diccionari català-valencià-balear, 10 Vols. Palma: Moll.
Garcia Sebastià, J. V. (2019). Les construccions de temps transcorregut en el català de l’edat moderna i contemporània (s. xvi–xx). València/Barcelona: Institut Interuniversitari de Filologia Valenciana / Publicacions de l'Abadia de Montserrat.
Gargallo Gil, J. E. (1990). Aspectos metodológicos en la elaboración del
Atles Lingüístic del Domini Català.
Valoración y cotejo con otros atlas previos. Revista de Filología Románica, 7, 175–190.
Gómez, G. (2011). Gramàtica del català rossellonès (Unpublished doctoral dissertation). Universitat Autònoma de Barcelona, Bellaterra.
Griera, A. (1923–1964). Atlas Lingüístic de Catalunya, 8 Vols. Barcelona: Institut d’Estudis Catalans.
IEC = Institut d’Estudis Catalans (2003). El català de l’Alguer: Un model d’àmbit
restringit. Barcelona: Author.
Ledgeway, A. (2003). The distribution of the perfective auxiliary
avere in Early Neapolitan: Split
intransitives conditioned by modal factors. Archivio Glottologico Italiano, 88, 29–71.
Manzini, M. R., & Savoia, L. M. (2005). I dialetti italiani e romanci. Morfosintassi generativa,
Vol. 2. Alessandria: Edizioni dell’Orso.
Marcet Rodríguez, V. J. (2010). El Atles Lingüístic del Domini
Català: Descripción metodológica y análisis
formal y lingüístico. Anuario de Lingüística Hispánica, 26, 117–139.
Massanell i Messalles, M. (2001). El primer volum cartogràfic de l’Atles
Lingüístic del Domini Català
(ALDC). Llengua & Literatura, 12, 571–582.
(2017). Los atlas lingüísticos como fuente para estudios
de sintaxis dialectal: El caso del Atles Lingüístic
del Domini Català
(ALDC). Verba, 44, 271–315.
(2020). “No m’à romasa sinó la honestat”. Rere la petja d’una innovació lingüística en el pas del català antic al modern. Barcelona: Publicacions de l’Abadia de Montserrat.
Massanell, M., & Mateu, J. (2018).
Gran bé vos ha vengut: Construccions
existencials i selecció de l’auxiliar en català
antic. Estudis Romànics, 40, 89–115.
Mateu, J. (2005). La selecció de l’auxiliar en els verbs
intransitius del català antic: Alguns aspectes descriptius i
explicatius. Caplletra, 38, 211–240.
(2009). Gradience and auxiliary selection in Old Catalan
and Old Spanish. In P. Crisma & G. Longobardi (Eds.), Historical syntax and linguistic theory (pp. 176–193). Oxford: Oxford University Press.
Mateu, J., & Massanell, M. (2015). A constructional approach to auxiliary selection:
evidence from existential constructions. In R. Kailuweit, & M. Rosemeyer (Eds.), Auxiliary selection revisited: Gradience and
gradualness (pp. 183–211). Berlín: De Gruyter.
McFadden, T., & Alexiadou, A. (2010). Perfects, resultatives, and auxiliaries in
Earlier English. Linguistic Inquiry, 41(3), 389–425.
Milà i Fontanals, M. (1861). De los trovadores en España. Estudio de lengua y poesía
provenzal. Barcelona: Libreria de Joaquín Verdaguer.
Par, A. (1923). Sintaxi catalana segons los escrits en prosa de Bernat
Metge (1398). Halle: Niemeyer.
Pérez Saldanya, M. (1998). Del llatí al català. Morfosintaxi verbal
històrica. València: Universitat de València.
Pons, L., & Massanell, M. (2002). Traitement et exploitation du corpus oral
Atles Lingüístic del Domini Català
. In C. D. Pusch & W. Raible (Eds.), Romanistische Korpuslinguistik. Korpora und gesprochene
Sprache (pp. 171–180). Tübingen: Gunter Narr.
(2001). Temporal existential constructions in
Romance. In Y. D’Hulst, J. Rooryck, & J. Schroten (Eds.), Romance languages and linguistic theory 1999 (pp. 307–333). Amsterdam: John Benjamins.
Rosemeyer, M. (2014). Auxiliary selection in Spanish. Gradience, gradualness,
and conservation. Amsterdam: John Benjamins.
Rosselló, J. (2002). El SV, I: Verb i arguments
verbals. In J. Solà, M. R. Lloret, J. Mascaró, & M. Pérez Saldanya (Eds), Gramàtica del català contemporani (pp. 1853–1949). Barcelona: Empúries.
Salvà, S. (2017).
La som vista: Selecció d’auxiliar escindida
motivada per la persona i per l’estructura
esdevenimental. Presented at CLT-UAB Seminar, 10 March, 2017.
Shannon, T. (1995). Toward a cognitive explanation of perfect
auxiliary variation: Some modal and aspectual effects in the
history of Germanic. American Journal of Germanic Linguistics &
Literatures, 7 (2), 129–163.
Suïls Subirà, J. (2008). La distribució d’haver i
ser en ribagorçà. Una
aproximació. Llengua & literatura, 19, 221–253.
Torruella, J. (2009). Bases científicas en la investigación a partir de
corpus: el caso del Corpus Informatitzat del Català
Antic
. In A. Enrique-Arias (Ed.), Diacronía de las lenguas iberorománicas: Nuevas
aportaciones desde la lingüística de corpus (pp. 95–115). Madrid/Frankfurt: Iberoamericana/Vervuert.
(2016). Del Corpus (CICA) a la Gramática
(GCA). In R. Mariño Paz, & X. Varela Barreiro (Eds.), Lingüística histórica e edición de textos galegos
medievais (pp. 65–91). Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela.
Torruella, J., Pérez Saldanya, M., & Martines, J. (Eds.). Corpus Informatitzat del Català Antic (CICA). [[URL]]
Veny, J. (1978). La geolingüística als Països
Catalans. In J. Veny, Estudis de geolingüística catalana (pp. 7–37). Barcelona: Edicions 62.
(2007–2019). Petit Atles Lingüístic del Domini Català, 7 Vols. Barcelona: Institut d’Estudis Catalans.
