Article published In: Historiographia Linguistica
Vol. 26:1/2 (1999) ► pp.149–198
The development of general linguistics within the history of the language sciences in Poland, 1868–1968
Published online: 10 September 1999
https://doi.org/10.1075/hl.26.1-2.07was
https://doi.org/10.1075/hl.26.1-2.07was
Summary
This essay offers an overview of the contribution of Polish linguists to the development of general linguistics covering the period of the late 1860s – late 1960s. It analyzes, within an epistemological perspective, the heritage of academic teachers of the period who developed their own proposals to the theory of language against the scientific legacy which characterized European linguistics of the time. The division into periods of development considers not only historical-political circumstances contributing to the formation of linguistic centers, but also professional turning points in the careers of individual linguists illustrated by the nature and dates of particular publications as well as at times by changes in university appointments.
Résumé
L’article offre un survol de la contribution des linguistes polonais au développement de la linguistique générale pendant la période de la fin des années 60 du siècle dernier à la fin des années 60 du XXe siècle. Il analyse, d’une perspective epistémologique, l’héritage des érudits polonais de la période qui développèrent leurs propres théories du langage à l’encontre du legs scientifique qui caracterisait la linguistique européenne de l’époque. La division de l’article en périodes de développement ne considère pas exclusivement les circonstances historico-politiques qui ont contribuées à la formation des centres linguistiques, mais également des changements profes-sionnels dans les carrières de certains linguistes illustrées par la nature et les dates des publications spécifiques et, parfois, par les changements dans les positions universitaires.
Zusammenfassung
Gegenstand dieser Abhandlung ist der Beitrag polnischer Linguisten zur Entwicklung der allgemeinen Sprachwissenschaft seit Ende der sechziger Jahre des vergangenen Jahrhunderts bis zum Ende der sechziger Jahre des 20. Jahrhunderts. Das Erbe der akademischen Lehrer dieser Periode, die ihre eigenen Vorschläge zur allgemeinen Sprachtheorie entwickelten, wird gegenüber der wissenschaftlichen Überlieferung, die die Sprachwissenschaft im damaligen Europa charakterisierte, vom Standpunkt einer epistemologischen Perspektive erörtert. Die Einteilung in verschiedene Entwicklungsperioden berücksichtigt nicht nur historisch-politische Bedingungen, die die Formierung von sprachwissenschaftlichen Zentren ermöglichten, sondern auch professionelle Wendepunkte, die den wissenschaftlichen Werdegang einzelner Gelehrter anhand der Daten ihrer Veröffentlichungen und zeitweise anhand von Ernennungen zu Lehrstühlen veranschaulichen.
Streszczenie
Przedmiotem niniejszej pracy jest wkład polskich językoznawców do rozwoju językoznawstwa ogólneg o od lat 70-tych dziewiętnastego wieku do lat 70-tych wieku dwudziestego. Na tle spuścizny naukowego językoznawstwa europejskiego tych czasów w perspektywie epistemologicznej, zanalizowana została dziedzictwo nauczycieli akademickich przeszłości, którzy rozwijali swoje własne propozycje teorii języka. Podział na poszczególne okresu rozwoju uwzględnia nie tylko uwarunkowania polityczne, które przyczyniły się do powstania ośrodków lingwistycznych, ale także profesjonalne punkty zwrotne poszczególnych językoznawców, które charakteryzowały ich naukowe życiorysy poprzez daty ich publikacji lub daty zajmowania stanowisk na uniwersytetach.
References (167)
Adamska-Salaciak, Arleta. 1996. Language Change in the Works of Kruszewski, Baudouin de Courtenay and Rozwadowski. Poznań: Motivex.
Bajerowa, Irena. 1987. “Jçzykoznawstwo polonistyczne [Polish studies in linguistics]”. Historia nauki polskiej [A history of Polish science] ed. by Bogdan Suchodolski, vol.IV1: 1883–1918, part III1, 802–819. Wroclaw-Warszawa, [etc.:] Zaklad Narodowy imienia Ossolinskich.
Banczerowski, Jerzy, Jerzy Pogonowski & Tadeusz Zgólka. 1982. Wst ęp do jçzy-koznawstwa [Introduction to linguistics]. Poznan: Uniwersytet imienia Adama Mickiewicza.
Banczerowski, Jerzy. 1981. “Z ogólnojęzykoznawczych koncepcji Mikolaja Rud-nickiego (1888–1978) [From the general-linguistic concepts of Mikolaj Rud-nicki]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa J ęzykoznawczego 381.11–32.
Bartschat, Brigitte. 1989. “Die kritische Weiterentwicklung der morphologischen Typologie des 19. Jahrhunderts durch J. Baudouin de Courtenay und H. G. C. von der Gabelentz”. Rieger et al. 1989.295–212.
Baudouin de Courtenay, Jan. 1868. “Einige Fàlle der Wirkung der Analogie in der polnischen Deklination”. Beitr äge zur vergleichenden Sprachforschung auf dem Gebiete der arischen, celtischen und slavischen Sprachen 61.19–88. (Polish transi, with restored preface in Szkice j ęzykoznawcze [Linguistic sketches] by J. Baudouin de Courtenay, 176–248. Warszawa: Piotr Laskauer, 1904; photographic repr. in Dziela wybrane [Selected works] by J. Baudouin de Courtenay, vol.11.176–248. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974.)
. 1869. “August Schleicher”. Tygodnik ilustrowany 1041.317–319. (Russian transl. in I. A. Boduen de Kurtenè: Izbrannye trudy po ob ščemu jazykoznaniju [J. Baudouin de Courtenay: Selected works in general linguistics] ed. by V. P. Grigor’ev & A. A. Leont’ev, 35–44. Moskva: Izdatel’stvo Akademii Nauk, 1963.)
. 1871. “Nekotorye obscie zamecania o jazykovedenii i jazyke [Some general remarks about linguistics and language]”. Zurnal Ministerstva Narodnogo Prosve ščenija 1531.279–316 (Feb. 1871). (Repr. in Dziela wybrane [Selected works] by J. Baudouin de Courtenay, vol.IV1.35–64. Warszawa: Panstwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990; English transi, in Baudouin de Courtenay 1972.49–80.)
. 1876. “Programma čtenij docenta sravnitel’noj grammatiki indoevro-pejskix jazykov v tekuščem 1875/76 akademičeskom godu [A program of readings by a docent of comparative grammar of Indo-European languages in the current academic year 1875–1876]”. Izvestija imperatorskogo Kazanskogo Universiteta 12:1.191–195, (English transi, in Baudouin de Courtenay 1972.81–91.)
. 1877–1878. “Podrobnaja programma lekcij v 1876–1877 akademičeskomgodu [The detailed program of lectures in the academic year 1876–1877]”. Izvestija imperatorskogo Kazanskogo Universiteta 13.309–324; 14:1.61–133. (English transl. in Baudouin de Courtenay 1972.92–113.)
. 1881. “Nekotorye otdely ‘sravnitelnoj grammatiki’ slavjanskix jazykov [Some chapters of the ‘comparative grammar’ of the Slavic languages]”. Russkij filologi českij vestnik 51.265–344.
. 1879–1881. “Podrobnaja programma lekcij v 1877–1878 akademiceskom godu [The detailed program of lectures in the academic year 1877–1878]”. Izvestija imperatorskogo Kazanskogo Universiteta 16:2.350–380, 6.445–492; 17:6. 370–480; 18:1.481–612.
. 1888. “Zametka k nekrologu Nikolaja Vjačeslavoviča Krusevskogo [A remark on the obituary of Nikolaj Vjačeslavovič Kruševskij]”. Russkij filologi českij vestnik 1888:3/4.296–302.
. 1888–1889. “Mikolaj Kruszewski, jego życie i prace naukowe [Mikolaj Kruszewski, his life and scholarly works]”. Prace Filologiczne 2:3.837–849, 3:1.116–175. (Repr. in Szkice j ęzykoznawcze by J. Baudouin de Courtenay, 96–175. Warszawa: Piotr Laskauer, 1904; repr. in Dziela wybrane [Selected works] by J. Baudouin de Courtenay, vol.11, 96–175. Warszawa: Panstwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974.)
. 1894. “Próba teorii alternacji fonetycznych [An attempt at a theory of phonetic alternations]”. Rozprawy Akademii Umiejetno ści. Wydzial Filologiczny 2:5.219–364. (Repr. in Dziela wybrane [Selected works] by J. Baudouin de Courtenay, vol.IV1. 140–278. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990.)
. 1895. Versuch einer Theorie phonetischer Alternationen: Ein Kapitel aus der Psychophonetik. Strassburg: Karl J. Trübner.
. 1903. “O psychicznych podstawach zjawisk językowych [On psychical foundations of linguistic phenomena]”. Przegl ąd filozoflczny 6:2.153–171. (Repr. in Dziela wybrane [Selected works] by J. Baudouin de Courtenay, vol.IV1.355–371. Warszawa: Panstwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990.)
. 1905. “Próba uzasadnienia samoistności zjawisk psychicznych na podstawie faktów językowych [An attempt at justifying the autonomy of psychical phenomena on the basis of linguistic facts]”. Sprawozdania z posiedze ń Wydzialu Filologicznego Akademii Umiejetnosci w Krakowie 1–3. (Repr. in Dziela wybrane by J. Baudouin de Courtenay, vol.IV1.372–392. Warszawa: Panstwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990.)
. 1908. “O związku wyobrazeń fonetycznych z wyobrazeniami morfologicznymi i semazjologicznymi [On the connection of phonetic images with morphological and semasiological images]”. Sprawozdania z Posiedze ń Towarzystwa Naukowe go Warszawskiego 11:4/51.9–28.
. 1915. “Charakterystyka psychologiczna języka polskiego [The psychological characteristics of the Polish language]”. Encyklopedia polska, vol. 111:31.154–226 (Repr. in Dziela wybrane [Selected works] by J. Baudouin de Courtenay, vol.V1.28–98. Warszawa: Panstwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983; also in O jezyku polskim [On the Polish language] by J. Baudouin de Courtenay, ed. by Jan Basara & Mieczyslaw Szymczak, 139–225. Warszawa: Panstwowe Wydawnictwo Naukowe, 1984.)
. 1917[1909]. Vvedenie v jazykovedenie [Introduction to linguistics]. 4th ed. St.Petersburg. (Repr. in I. A. Boduèn de Kurtenè, Izbrannye trudy po obscemu jazykoznaniju [J. Baudouin de Courtenay: Selected works in general linguistics] ed. by V. P. Grigor’ev & A. A. Leont’ev, II1, 246–293. Moskva: Izdatel’stvo Akademii Nauk, 1963.)
. 1927a. “Róznica między fonetyką a psychofonetyką [The difference between phonetics and psychophonetics]”. Sprawozdania z Posiedzen Towarzystwa Naukowego Warszawskiego 191.3–9.
. 1927b. “Ilościowość w myśleniu językowym [Quantitativeness in linguistic thinking]”. Symbolae grammaticae in honor em Ioannis Rozwadowski, vol.I1.3–18. Kraków: Gebethner & Wolff.
. 1930. “Zagadnienie pokrewieństwa językowego [The problem of the cognation of languages]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa J ęzykoznawczego 21.104–116.
. 1972. Baudouin de Courtenay Anthology: The beginnings of structural linguistics. Ed., transl., and with an introduction by Edward Stankiewicz. Bloomington & London: Indiana Univ. Press.
Bühler, Karl. 1934. Sprachtheorie: Die Darstellungsfunktion der Sprache. Jena: Gustav Fischer. (2nd ed., Stuttgart, 1965.)
Christy, Thomas Craig. 1983. Uniformitarianism in Linguistics. Amsterdam & Philadelphia: John Benjamins.
Doroszewski, Witold. 1928–1931. “Monografie słowotwórcze [Monographs on word formation]”. Prace Filologiczne 13.1–261; 14. 34–85; 15:1.275–300; 15:2. 423–436.
. 1929. “‘Langue’ et ‘parole’: Une page ďhistoire des idées genérales en lin-guistiques”. Prace Filologiczne 141.485–487. (Polish version in Studia i szkice językoznawcze by W. Doroszewski, 80–88. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1962.)
. 1930. “Socjologia i filozofja Durkheima” [Sociology and philosophy of Durkheim]. Przegląd Filozoficzny 331.181–195.
. 1931. “Sociologie et linguistique, Dürkheim et de Saussure”. Actes de deuxiPme congrPs international des linguistes, 146–147.
. 1935a. “La linguistique générale et ľétude des dialectes”. Atti del III. Con-gresso Internationale dei Linguisti, Roma 1933, p.34. Firenze: Feiice Lemomnier.
. 1935b. “Pour une réprésentation statistique des isoglosses”. Bulletin de la Société de Linguistique de Paris 351.28–42.
. 1946. “Kategorie słowotwórcze [Word formation categories]”. Sprawozdanie Warszawskiego Towarzystwa Naukowego 391.20–42 (Repr. in Studia i szkice językoznawcze by W. Doroszewski, 205–222. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1962.)
. 1955. “Jan Baudouin de Courtenay na tle swojej epoki i jako prekursor nowych prądów w językoznawstwie [Jan Baudouin de Courtenay against the background of his epoch and as a precursor of new trends in linguistics]”. Nauka Pol-ska 11.47–58.
. 1957. “Historyczne podstawy strukturalizmu [Historical foundations of structuralism]”. Poradnik Językowy: 241–255.
. 1961. “O podstawowych koncepcjach Kursu de Saussure’a [On the fundamental concepts of de Saussure’s C ours
]”. Kurs językoznawstwa ogólnego by F. de Saussure, transí, by Krystyna Kasprzyk, 5–11. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
. 1970. Elementy leksykologii i semiotyki. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. (Transí, by Iain Taylor as Elements of Lexicology and Semiotics. Berlin & New York: Mouton & de Gruyter, 1973.)
Fisiak, Jacek. 1972. Wklad Polski do językoznawstwa światowego [Poland’s contribution to world linguistics]. Poznań: Uniwersytet imienia Adama Mickiewicza.
. 1975. Wstęp do współczesnych teorii lingwistycznych [An introduction to contemporary linguistic theories]. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne. (2nd ed., 1978.)
Florczak, Zofia. 1978. Europejskie źródła teorii językowych w Polsce na przełomie XVIII i XIX wieku. Studia z dziejów teorii języka i gramatyki [European sources of the theories of language in Poland at the turn of the XVIIIth and XlXth centuries. Studies from the history of the theory of language and grammar]. Wroclaw, Warszawa, Kraków & Gdańsk: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich.
Furdal, Antoni. 1977. Językoznawstwo otwarte. Opole: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich. (2nd enl. ed. Wrocław, 1990.)
Gawroński, Andrzej. 1927. “La langue, sa nature et son origin”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 11.3–93. (Polish transl. “O istocie i rozwoju języka [On the nature and development of language]” in Szkice językoznawcze by A. Gawroński, 1–37. Warszawa, Kraków, Lublin, Łódź, Poznań, Wilno & Zakopane: Gebethner & Wolff, 1928.)
Godel, Robert. 1957. Les sources manuscrites du Cours de linguistique générale de F. de Saussure. Geneva: Droz.
Gołąb, Zbigniew, Adam Heinz & Kazimierz Polański. 1968. Słownik terminologii językoznawczej [A dictionary of the linguistic terminology]. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Grabowski, Yvonne 1989. “The Views of Baudouin de Courtenay on Mixed Character on All Languages”. Rieger et al. 1989.97–102.
Grodziński, Eugeniusz 1989. “Jan Baudouin de Courtenay o wpływie języka na światopogląd [Jan Baudouin de Courtenay about the influence of language on the world view]”. Rieger et al. 1989.141–147.
Grucza, Franciszek. 1983. Zagadnienia metalingwistyki: Lingwistyka – jej przedmiot, lingwistyka stosowana [Issues in metalinguistics: Linguistics – its subject-matter, applied linguistics]. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Gutschmidt, Karl. 1989. “Jan Baudouin de Courtenay und Hugo Schuchardt: Einige Bemerkungen”. Riegeret et al.1989.155–164.
Handtke, Kwiryna, & Ewa Rzetelska-Feleszko. 1977. Przewodnik po językoznawstwie polskim [A guide to Polish linguistics]. Wroclaw, Warszawa, [etc.]: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich.
Heinz, Adam. 1966. “Językoznawstwo ogólne i indoeuropejskie w 20-leciu PRL [General and Indo-European linguistics on the 20th anniversary of the Polish People’s Republic]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 241.16–33.
. 1978. Dzieje językoznawstwa w zarysíe [A history of linguistics in outline]. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
. 1980. “Profesor Jerzy Kurylowicz jako teoretyk języka [Professor Jerzy Kury łowicz as a theoretician of language]”. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego 5571; Prace Językoznawcze 661.53–60. (Repr. in Studia językoznawcze. Wybór prac opublikowanych w języku polskim [Linguistic studies: A selection of works published in Polish] by J. Kuryłowicz, 5–12. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987.)
. 1980. “Profesor Jerzy Kurylowicz. Wspomnienie pośmiertne [Professor Jerzy Kurylowicz. A memoire after the death]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 371.3–7.
Horálek, Karel 1989. “Jan Baudouin de Courtenay a psychologizm w językoznawstwie [Jan Baudouin de Courtenay and the psychologism in linguistics]”. Rieger et al. 1989.103–109.
Ivić, Milka 1966[1963]. Kierunki w lingwistyce [Trends in linguistics]. Polish transí, from Serbo-Croatian by Anna Wierzbicka. Wroclaw-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich. (2nd enl. ed. transl. from the 3rd Serbo-Croatian ed. of 1974 by Kazimierz Feleszko & Anna Wierzbicka, Wroclaw, Warszawa, Kraków & Gdańsk: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1975.)
Jakobson, Roman. 1958. “Powstanie pojęcia fonemu w lingwistyce polskiej i światowej [The origin of the concept of the phoneme in Polish and world linguistics]”. Sprawozdania z prac naukowych Wydzialu Nauk Spolecznych Polskiej Akademii Nauk [Minutes from the scientific works of the Faculty of Social Sciences of the Polish Academy of Sciences] 1:6.48–54.
. 1960. “Kazańska szkoła polskiej lingwistyki i jej miejsce w światowym rozwoju fonologii [The Kazan school of Polish linguistics and its place in the international development of phonology]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 191.3–34. (Repr. in English transl, in R. Jakobson, Selected Writings, vol.II1: Word and language, 394–428. The Hague: Mouton, 1971.)
. 1967. “Znaczenie Kruszewskiego w rozwoju językoznawstwa ogólnego [The significance of Kruszewski in the development of general linguistics]”. Wybór pism [Selected writings] by M. Kruszewski, x–xxv. Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich.
Koerner, E[rnst] F[rideryk] K[onrad]. 1973. “European Structuralism: Early beginnings”. Current Trends in Lnguistics ed. by Thomas A. Sebeok, vol. XIII1: Historiography of linguistics, 717–827. The Hague: Mouton.
. 1986. “Kruszewski’s Contribution to General Linguistic Theory”. Linguistics across Hstorical and Geographical Boundaries: In honour of Jacek Fisiak, vol.11: Linguistic theory and historical linguistics ed. by Dieter Kastovsky & Aleksander Szwedek, 53–75. The Hague: Mouton.
Kolmaczewski, Leonard = K[olmačevskij] L[eonard Zenonovič]. 1888. “Kruševskij, Nikolaj Vjačeslavovič”. Russkij filologičeskij vestnik 1888:1.70–75.
Kruszewski, Mikołaj. 1879. “Ob ‘analogii’ i ‘narodnoj etimologii’ (‘Volksetymologie’) [On ‘analogy’ and ‘folk-etymology’ (‘Volksetymologie’)]”. Russkij filologièeskij vestnik 2:3/4.109–122.
. 1881a. “K voprosu o gune: Issledovanie v oblasti staroslovianskogo voka-lizma [On the question of ‘guna’: A study in the domain of Old Slavic vocalism]”. Russkij filologičeskij vestnik 5:1.1–109. (Extracts in Polish transí, in Wybór pism [Selected writings] by M. Kruszewski, 25–46. Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1967.)
. 1881b. Ueber die Lautabwechslung. Kazan: Universitätsbuchdruckerei. (English transí, by Robert Austerlitz in Kruszewski 1995.5–34.)
. 1883. Očerk nauki o jazyke [An outline of the science of language]. Kazan: Tipografija Imperatorskogo Universiteta. (Polish transí, in Wybór pism [Selected writings] by M. Kruszewski, 47–150. Wroclaw, Warszawa & Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1967; English transí, by Gregory M. Eramian in Kruszewski 1995.43–172.)
. 1884–1890. “Prinzipien der Sprachenentwicklung”. Internationale Zeitschrift für allgemeine Sprachwissenschaft 11.295–307, 21.258–268, 31.145–170, 51. 133–144, 360–399. (Friedrich Techmer’s transí, of Kruszewski 1883, rev. by the author.)
. 1885. “Przyczynek do historii pierwotnych samogłosek długich [A contribution to the history of original long vowels]”. Prace Filologiczne 11.91–101.
. 1995[1881b, 1883]. Writings in General Linguistics: On Vocalic Aternations; An Outline of Linguistic Science. Ed., with an introduction, by Konrad Koerner. (=
Amsterdam Classics in Linguistics, 1800–1925, 11.) Amsterdam & Philadelphia: John Benjamins.
Kuryłowicz, Jerzy. 1927. “Andrzej Gawroński (1885–1927)”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 11.37–46.
. 1936. “Dérivation lexicale et dérivation syntaxique (Contribution à la théo-rie des parties du discours)”. Bulletin de la Société de Linguistique de Paris. 371. 79–92. (Repr. in Kuryłowicz 1960.41–50.)
. 1938. “Struktura morfemu [The structure of a morpheme]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 71.10–28. (Repr. in Kuryłowicz 1960.51–65.)
. 1947a. “Les sens des mutations consonantiques”. Lingua 1:1.77–85. (Repr. in Kuryłowicz 1960.240–247.)
. 1947b. “Język poetycki ze stanowiska lingwistyki [The poetic language from a linguistic point of view]”. Sprawozdania Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego 21.4–11. (Repr. in Kuryłowicz 1960.299–304.)
. 1948a. “Contributions ä la théorie de la syllabe”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 81.80–114. (Repr. in Kuryłowicz 1960.193–220.)
. 1948b. “Les structures fundamentales de la langue: Groupe et proposition”. Studia Philosophica 31.203–209. (Repr. in Kuryłowicz 1960.35–40.)
. 1948c. Język a człowiek [Language and Man]. (= Językoznawstwo ogólne [General linguistics], 11.) Warszawa: Wiedza Powszechna.
. 1949a. “Le probème du classement des cas”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 91.20–43. (Repr. in Kuryłowicz 1960.131–150.)
. 1949b. “La notion de ľisomorphisme”. Travaux du Cercie Linguistique de Copenhague (=
Recherches Structurales dédiées à L. Hjelmslev) 91.48–60. (Repr. in Kuryłowicz 1960.16–26.)
. 1949c. “Linguistique et théorie du signs”. Journal de Psychologie 1949. 170–180. (Repr. in Kuryłowicz 1960.7–15.)
. 1949d. “La nature des procès dits ‘analogiques’”. Acta Lingüistica 51.15–37. (Repr. in Kuryłowicz 1960.66–86.)
. 1950. “Tadeusza Milewskiego Zarys językoznawstwa ogólnego II
[Tadeusz Milewski’s Outline of general linguistics II]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 101.98–105.
. 1955. “Językoznawstwo ogólne w dziesięcioleciu 1945–1954 [General linguistics in the decade 1945–1954]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 141.1–10.
. 1958. “Allophones et allomorphs”. Omagiu lui Iorgu Iordan cu privilejul împlinarii a 70 de ani, 495–500. Bucharest: Editura Academiei Republicii Populare Romîne. (Repr. in Kuryłowicz 1960.27–34.)
. 1960. Esquisses linguistiques. (= Prace językoznawcze [Linguistic works], 191) Wrocław & Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich.
. 1962/63. “O tzw. wewnętrznej rekonstrukcji [On the so-called internal reconstruction]”. Sprawozdania Wydziału Nauk Społecznych Polskiej Akademii Nauk 19–41. (Repr. in Studia językoznawcze [Linguistic studies] by J. Kuryłowicz, 48–70. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987.)
. 1964a. “On the Methods of Internal Reconstruction”. Proceedings of the Ninth International Congress of Linguists, Cambridge, Mass., August 27–32.1962. ed. by Horace G. Lunt, 9–36. London: Mouton.
. 1967. “Mikołaj Kruszewski”. Wybór pism [Selected writings] by M. Kruszewski, iii–ix. Wrocław, Warszawa & Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich.
Lehr-Spławiński, Tadeusz. 1936. “Plon prac językoznawczych Jana Rozwadowskiego (1867–1937) [The fruits of Jan Rozwadowskie’s linguistic works]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 51.3–21.
Leška, Oldřich. 1989. “The Structure of Language: Jan Baudouin de Courtenay and present-day linguistics”. Rieger et al. 1989.17–23.
Lewicki, Andrzej Maria. 1993. “Językoznawstwo polskie w XX wieku [Polish linguistics in the XXth century]”. Współczesny język polski by Jerzy Bartmiński (=
Encyklopedia kultury polskiej, 2), 589–624. Wrocław: Wiedza o Kulturze.
Mańczak, Witold. 1960. “Zagadnienia ogólnojęzykoznawcze w pracach Jana Rozwadowskiego [General linguistics issues in the works of Jan Rozwadowski]”. Wybór pism [Selected writings], vol.11. Językoznawstwo ogólne [General linguistics] by J. M. Rozwadowski, 5–17. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Milewski, Tadeusz. 1947. Język a społeczeństwo [Language and society]. (=
Wykłady i Przemówienia, 25). Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
. 1947–1948. Zarys językoznawstwa ogólnego [An outline of general linguistics] (= Prace Etnologiczne [Ethnological Works], vol.11), part 1: Teoria językoznawstwa [A theory of linguistics], part II: Rozmieszczenie języków [The distribution of languages], fasc.l: Tekst [Text], fasc.2: Atlas [Atlas]. Lublin & Krakow: Nakład i Wydawnictwo Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego.
. 1949. “Derywacja fonologiczna [Phonological derivation]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 91.43–57. (Repr. in Z zagadnień językoznawstwa ogólnego i historycznego [From the issues of general and historical linguistics] by T. Milewski, 55–70. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1969.)
. 1950. “Podstawy teoretyczne typologii języków [Theoretical foundations of the typology of languages]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 101.122–140.
. 1954. Wstęp do językoznawstwa [Introduction to linguistics].Łódź, Warszawa & Kraków. (2nd ed., 1959; 3rd ed., 1960; 4th ed. 1962.)
. 1965. Językoznawstwo [Linguistics]. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. (English transl, from the 1969 ed. by Maria Brochwicz as Introduction to the Study of Language. The Hague: Mouton; Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe/Polish Scientific Publishers, 1973.)
. 1966. “Działalność naukowa Polskiego Towarzystwa Językoznawczego w 20-leciu PRL [The scientific activity of the Polish Linguistic Society on the 20th anniversary of the Polish People’s Republic]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 241.9–16.
Polański, Kazimierz. 1975. “Językoznawstwo polskie w powojennym 30-leciu [Polish linguistics in the 30 years after the war]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 331.15–22.
. 1991. “Wprowadzenie [Introduction]”. Kurs językoznawstwa ogólnego by F. de Saussure, transl, by Krystyna Kasprzyka, 5–22. 2nd improved ed. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
. ed. 1993. Encyklopedia językoznawstwa ogólnego [Encyclopedia of general linguistics]. Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich.
Porzeziński, Wiktor. 1910[1907]. Einleitung in die Sprachwissenschaft. Authorized transl, from the Russian by Erich Boehme, revised by the author. Leipzig & Berlin: B. G. Teubner.
. 1927. “Die allgemeine Sprachwissenschaft in Polen seit 1868”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 11.44–79.
. 1929[1923]. “Quelques mots sur les ‘parties du discours’”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 21.82–122.
Rieger, Janusz, Mieczysław Szymczak & Stanisław Urbańczyk, eds. 1989. Jan Niecislaw Baudouin de Courtenay a lingwistyka światowa: Materiały z konferencji międzynarodowej, Warszawa 4–7 IX 1979 [Jan Niecislaw Baudouin de Courtenay and world linguistics: Materials from the international conference, Warsaw 4–7 IX 1979]. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich.
Rokoszowa. Jolanta. 1991. “Problemy ogólnojęzykoznawcze i filozoficzne w pracach Jana Michała Rozwadowskiego”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 43–45.17–27
Rozwadowski, Jan Michał. 1903. “Semazjologia czyli nauka o rozwoju znaczeń wyrazów. Jej stan obecny, zasady i zadania [Semasiology or the science of the development of word meanings. Its current state, principles and tasks]”. Eos 91.17–111.
. 1904. Wortbildung und Wortbedeutung. Heidelberg: Carl Winter. (Polish transl, by Gustaw Foss “Słowotwórstwo i znaczenie wyrazów [Word formation and word meaning]” in Wybór pism [Selected writings], vol.I1. Językoznawstwo ogólne [General linguistics] by J. Rozwadowski, 21–95. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1960.)
. 1909. “Ein quantitatives Gesetz der Sprachentwicklung”. Indogermanische Forschungen 251.38–50. (Polish transl, by Eugeniusz Słuszkiewicz “O pewnym prawie ilościowym rozwoju języka [On a certain quantitative law of language development]” in Wybór pism [Selected writings], vol.I1. Językoznawstwo ogólne [General linguistics] by J. Rozwadowski, 96–105. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1960.)
. 1921. O zjawiskach i rozwoju języka [On the phenomena and the development of language]. Kraków: Gebethner & Wolff. (2nd ed., 1950.)
. 1922. “Zjawisko dysautomatyzacji i tendencja energii psychicznej [The phenomenon of disautomatization and the tendency of psychical energy]”. Kwartalnik filozoficzny 11.19–37. (Repr. in Wybór pism , vol.I1: Językoznawstwo ogólne by J. Rozwadowski, 106–119. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1960.)
. 1924. “Semantyka a gramatyka. Nauka o znaczeniu w obrębie nauk o języku [Semantics and grammar. The science of meaning within the domain of the sciences of language]”. Język Polski 91:97–108 & 129–143. (Repr. in Wybór pism , vol.I1: Językoznawstwo ogólne by J. Rozwadowski, 138–160. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1960.)
. 1925. “Les taches de la linguistique”. Bulletin de la Société de Linguistique de Paris 251.105–122. (Polish transl, by Eugeniusz Słuszkiewicz as “Zadania językoznawstwa” in Wybór pism vol.I1: Językoznawstwo ogólne by J. Rozwadowski, 228–239. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1960.)
Rudnicki, Mikołaj. 1912. “Z zagadnień psychofonetycznych. (Na tle konkretnych wypadków polskich i słowiańskich) [From psychophonetic issues (Against the background of concrete Polish and Slavic cases)]”. Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności 51.173–260.
. 1913. “Studya psycho fonetyczne. I: Assymilacya [Psychophonetic studies I: Assimilation]”. Rozprawy Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności 3:5(50).98–204.
. 1913. “Wyobrażenia reprodukujące i reprodukowane [The reproducing and the reproduced images]”. Lingua Posnaniensis 161.49–59.
. 1927. “Język jako zjawisko pamięciowe. (Prawo identyfikacji wyobrażeń niedostatecznie różnych) [Language as a memory phenomenon. (The law of the identification of insufficiently different images)]”. Symbolae grammaticae in honorem Ioannis Rozwadowski, vol.I1.53–698. Kraków: Gebethner & Wolff.
. 1971. “Językoznawstwo polskie w dobie uzyskiwania niepodległości [Polish linguistics in the period of regaining the independence]”. Slavia Occidentalis 28/291. 205–221.
Rysiewicz, Zygmunt. 1948. “Andrzej Gawroński et les travaux linguistiques au cours des vingt dernières années”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 81.3–29.
Safarewicz, Jan. 1955. “Językoznawstwo indoeuropejskie w Polsce w latach 19451954 [Indo-European Linguistics in Poland in the years 1945–1954]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 141.11–23.
. 1982. “Polskie towarzystwa językoznawcze i polskie czasopisma językoznawcze [Polish linguistic societies and Polish linguistic journals]”. Język i językoznawstwo polskie w sześćdziesięciolecie niepodległości (1918–1978). Materiały konferencji naukowej, Warszawa, 25 października 1978 [Language and Polish linguistics on the sixtieth anniversary of independence (1918–1978). Materials of the scientific conference, Warsaw, 25 October 1978] ed. by Janusz Rieger & Mieczysław Szymczak, 209–212. Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich.
Saussure, Ferdinand de. 1916. C ours de linguistique générale. Paris: Payot. (2nd ed., 1922.; Polish transl, of the 5th ed., 1955. Kurs językoznawstwa ogólnego by Krystyna Kasprzyk. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1961; 2nd revised ed., 1991.)
. 1954. “Notes inédites de F. de Saussure”. ed. by R. Godel. Cahiers Ferdinand de Saussure 121.49–71.
Schaarschmidt, Gunter 1989. “Baudouin de Courtenay and Language Contact Phenomena”. Riegeret et al. 1989.89–95.
van Schooneveld, Cornells H. 1989. “Baudouin de Courtenay’s Methodological Premisses for the Investigation of Language and their Relation to Present-Day Linguistics”. Rieger et al. 1989.11–16.
Skorupka Stanisław. 1977. “Teoretyczny i metodologiczny aspekt badań językoznawczych profesora Witolda Doroszewskiego [Theoretical and methodological aspects of the linguistic research work of professor Witold Doroszewski]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 351.3–9.
Stankiewicz, Edward. 1976. Baudouin de Courtenay and the Foundations of Structural Linguistics. Lisse/Holland: Peter de Ridder Press.
Sternemann, Reinhard & Karl Gutschmidt. 1989. Einführung in die vergeichende Sprachwissenschaft. Berlin: Akademie-Verlag.
Szober, Stanisław. 1923[1914–1916]. Gramatyka języka polskiego [Grammar of the Polish language]. 2nd altered and enlarged ed. Lwów & Warszawa: Książnica Polska.
. 1924. Zarys językoznawstwa ogólnego [An outline of general linguistics]. Fase. 1. Warszawa: Wydawnictwa Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego.
. 1930. “Jan Ignacy Niecisław Baudouin de Courtenay (1845–1829)”. Prace Filologiczne 151.vii–xxiii, bibliography xxiv–liv. (Repr. in Wybór pism [Selected writings] by S. Szober, 406–416. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1959.
. 1937 “Jan Michał Rozwadowski (1867–1935)”. Prace Filologiczne 281. 189–195. (Repr. in Wybór pism [Selected writings] by S. Szober, 421–425. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1959.)
Taszycki, Witold. 1938. “Działalność naukowa Stanisława Szobera (1879–1938) [The scientific actitvity of Stanisław Szober]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 71.3–9.
Urbańczyk, Stanisław, ed. 1978. Encyklopedia wiedzy o języku polskim [Encyclopedia of the knowledge of the Polish language]. Wroclaw-Warszawa, etc.: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich. (2nd revised and extended ed., Encyklopedia jçzyka polskiego [Encyclopedia of the Polish language], Wroclaw, War-szawa & Krakow, 1994.)
, ed. 1977. “Jçzykoznawstwo [Linguistics]”. Historia nauki polskiej [A history of Polish science] ed. by Bogdan Suchodolski, vol.III1: 1795–1862, 762–769. Wroclaw-Warszawa, [etc.]: Zaklad Narodowy imienia Ossolińskich.
Vengerov, S[emen] A[fanas’evič]. ed. 1897. Kritiko-biografičeskij slovar’ russkix písatele] i učenyx [A critical-biographical dictionary of Russian writers and scholars], vol.V1. St. Petersburg: Tipografrja M. M. Stasjulevica.
Wasik, Zdzislaw, 1991. “General linguistics in Poland between 1918 and 1939”. Languages of the World (Unterschleissheim near Munich) 21.43–52.
, In press. “Rozwój jçzykoznawstwa ogólnego jako dyscypliny naukowej uprawianej przez uczonych polskich w latach 1918–1951 [The development of general linguistics as a scientific discipline practised by Polish linguists in the years 1918–1951]”. Historia nauki polskiej [A history of Polish science] ed. by [Bogdan Suchodolski &] Józef Miaso, vol.V1: 1918–1951, part III. Wroclaw-War-szawa, [etc.]: Zaklad Narodowy imienia Ossolińskich.
Weinsberg, Adam, 1987, “Językoznawstwo ogólne [General linguistics]”. Historia nauki polskiej [A history of the Polish science] ed. by Bogdan Suchodolski, vol. IV1, 1883–1918, part 111,786–802. Wroclaw-Warszawa, [etc.]: Zaklad Narodowy imienia Ossolińskich.
Wieczorkiewicz, Bronislaw. 1959. “Zycie i dzialalność naukowa Stanislawa Szobera [The life and scientific activity of S. Szober]”. Wybór pism [Selected writings] by S. Szober, 7–22. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Wierzchowski, Józef. 1993. “On the history of word formation analysis in Poland”. Trends in Semantics I1, 74–86. Bialystok: Katedra Jçzykoznawstwa Ogólnego i Stosowanego Uniwersytetu Warszawskiego – Filii w Bialymstoku.
Williams, Joanna Radwańska. 1993. A Paradigm Lost. The linguistic theory of Mikolaj Kruszewski. Amsterdam & Philadelphia: John Benjamins.
Wundt, Wilhelm [Max]. 1900. Vôlkerpsychologie: Eine Untersuchung der Entwick-lungsgesetze von Sprache, My thus und Sitte, vol.11. Die Sprache. Leipzig: Wilhelm Engelmann. (2nd ed., 1904; 3rd ed., 1912.)
Zaleski, Jan. 1975. “50 lat dzialalności Polskiego Towarzystwa Językoznawczego [50 Years of Activity of the Polish Linguistic Society]”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 331.21–28.
Zawadowski, Leon. 1948. “Zagadnienia teórii zdań wzglçdnych (Streszczenie) [Issues in the theory of relative clauses (Summary)]. Sprawozdania Wroclawskiego Towarzystwa Naukowe go 31.107–201.
. 1950. “On the Elements of Semantic Systems”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 101.77–98.
. 1951. “Rzeczywisty i pozorny wplyw kontekstu na znaczenie [A real and apparent influence of the context upon the meaning]”. Sprawozdania Wroclawskiego Towarzystwa Naukowe go 4A949-Dodatek 21:1–18.
. 1952. Zagadnienia teórii zdań względnych [Issues in the theory of relative clauses]. Wroclaw: Nakladem Wroclawskiego Towarzystwa Naukowego.
. 1958a. “The So-Called Relative Motivation in Language”. Omagiu lui Iorgu lordan eu privilejul împlinarii a 70 de ani, 927–937. Bucharest: Editura Academiei Republicii Populare Romîne.
. 1958b. “La signification des morphèmes poly sèmes”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 171.67–96.
. 1959. Constructions grammaticales et formes périphrastiques. (= Prace językoznawcze [Linguistic works], 181.) Kraków-Wroclaw-Warszawa: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich.
. 1963. “Substance and Relation in Language”. Rozprawy Komisji Językowej Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego 41.5–26.
. 1965a. “Induction et déduction en linguistique”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 231.71–93.