Cover not available

Article published In: Historiographia Linguistica
Vol. 15:1/2 (1988) ► pp.289–316

Get fulltext from our e-platform
JBE logo with link
PDF logo with download linkDownload PDF
authorization required

The history of the teaching of foreign languages in the low countries

 | University of Nijmegen
 | Haarlem
Published online: 1 January 1988
DOI logo with link
https://doi.org/10.1075/hl.15.1-2.14els
Summary
The history of foreign language teaching in the Low Countries has not received a great deal of attention so far. The Low Countries cannot be said to be exceptional in that respect. Very little study has been made of the many primary and secondary sources that have come down to us from the Renaissance. What we do know of the history of Dutch FLT, shows no fundamental differences with what is known about FLT developments elsewhere. That conclusion holds true for the major issues of what aspects of language should be taught in FLT and how these should be taught, and for the particular role played in these matters by linguistics. The Netherlands, however, might turn out to be an extremely interesting country for the study of the history of FLT. It is a country in which there has always been a great deal of FLT and the country is internationally recognized for the quality of its FLT. On the other hand, there is virtually no Dutch contribution to the great developments in the field, especially with regard to reaching methodology.
Résumé
Jusqu’à présent on n’a pas prêté beaucoup d’attention à l’histoire de l’enseignement des langues étrangères aux Pays-Bas. Mais les Pays-Bas ne se trouvent pas dans une situation exceptionelle. Les nombreuses sources primaires et secondares, qui nous ont été transmises depuis la Renaissance, ont été très peu étudiées. Ce que nous savons de l’histoire de l’enseignement des langues étrangères aux Pays-Bas ne diffère pas fondamentalement de ce que nous savons des développements de l’enseignement des langues étrangères ailleurs. Cette conclusion s’applique aux points d’attention les plus centrals de l’instruction des langues modernes tels que quels aspects de langue devraient être instruits et comment on devrait les instruire dans l’enseignement des langues étrangères, et au rôle qu’y joue la linguistique. Cependant les Pays-Bas peuvent se révéler comme un pays extrêmement intéressant pour l’étude de l’histoire de l’enseignement des langues étrangères comme ce pays jouit d’une réputation internationale pour ce qui est de la qualité de cet enseignement, En revanche, il n’existe pratiquement pas de contribution néerlandaise sur les grands développements dans ce domaine, en particulier pour ce qui tient à la méthodologie et de l’enseignement.
References (68)
References
Alston, Robin C. 1967. Bibliography of the English Language from the Invention of Printing to the year 1800. Vol. II1. Bradford: Ernest Cummins.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Baardman, Gerrit G. 1953. “Geschiedenis van het Onderwijs in Vreemde Talen tot het Einde van de XIXe Eeuw”. Levende Talen 1721.525–49.Google Scholar logo with link to Google Scholar
1961. “Geschiedenis van het Onderwijs in het Frans in Nederland in the Twintigste Eeuw”. Levende Talen 1911–1961, Jubileumnummer ed. by J. van der Schaar & P. H. Breitenstein, 141–85.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Bender, Jutta. 1979. Zum gegenwärtigen Stand der Diskussion um Sprachwissenschaft und Sprachunterricht. Frankfurt/M.: Diesterweg.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Berriot-Salvadore, Evelyne. 1982. “L’emploi du temps d’une écolière à Anvers, en 1580, d’après La guirlande des Jeunes filles, par Gabriel Meurier”. Bibliothèque d’humanisme et renaissance 441.533–44.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Breet, Gemma de and Rineke Ceton. 1982. Leerboeken Engels, Frans en Spaans in Nederland 1796–1900: Inventarisatie, bibliografie en aanzet tot beschrijving. Unpubl. ms., Nijmegen: I.T.T., Katholieke Univ. Nijme-gen.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Bruckner, John. 1971. A Bibliographical Catalogue of seventeenth-century German Books published in Holland. (= Anglica Germanica, 13.) The Hague & Paris: Mouton. Google Scholar logo with link to Google Scholar
Budde, Gerhard. 1906. “Ein Gang durch Jahrhunderte sprachlicher Methodik”. Neue Jahrbücher für Pädagogik 91.263–71.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Buis, Theo J. M. N. and Maria M. B. Oud-de Glas. 1984. De Keuze van Taalgebruiksdoelen voor het Vreemde-Talenonderwijs: Verslag van een Delphi-onderzoek. Nijmegen: Instituut voor Toegepaste Sociologie.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Carpay, Jacques. 1975. Onderwijsleerpsychologie en Leergangontwikkeling in het Moderne Vreemde-Talenonderwijs. Groningen: H.D. Tjeenk Wil-link.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Chomsky, Noam. 1966. “Linguistic Theory”. Language Teaching: Broader contexts ed. by Robert Mead, 43–49. New York: M.L.A. Materials Center.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Claes, Frans. 1974. Lijst van Nederlandse Woordenlijsten en Woorden-boeken gedrukt tot 1600. (Bibliotheca Bibliographica Neerlandica, 41.) Nieuwkoop: B. de Graaf. (Supplements in De Gulden Passer 541 [1976] 47–63; 571 (1979) 128–36.) [Cf. Knops 1985.]Google Scholar logo with link to Google Scholar
Claessen, Jos. 1980. Moderne Vreemde Talen uit Balans. Nijmegen: Instituut voor Toegepaste Sociologie.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Closset, François. 1949. Didactique des langues vivantes. Paris: Didier.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Dibbets, Geert R. W. 1983. “Peeter Heyns’ Cort onderwijs: Een schoolboek voor het onderwijs in de Franse taal uit de tweede helft van de zestiende eeuw”. Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 991.85–107.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Diller, Karl C. 1971. Generative Grammar, Structural Linguistics and Language Teaching. Rowley, Mass.: Newbury House.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Dorsten, Jan A. van. 1961. Thomas Basson, 1555–1613: English printer at Leiden. Leiden & London: Sijthoff.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Dudok, Gerard A. 1954. “Beoefening van het Engels in Nederland: Historisch overzicht”. Levende Talen 1741.178–94.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Els, Theo van, Guus Extra, Charles van Os and Theo Bongaerts. 1977. Handboek voor de Toegepaste Taalkunde: Het leren en onderwijzen van moderne vreemde talen. Groningen: Wolters-Noordhoff.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Els, Theo van, Theo Bongaerts, Guus Extra, Charles van Os and Anne-Mieke Janssen-van Dieten. 1984. Applied Linguistics and the Learning and Teaching of Foreign Languages. London: Edward Arnold.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Els, Theo van and Theo J. M. N. Buis. 1987. De Praktijk van het Onderwijs Moderne Vreemde Talen in the Bovenbouw Havo/Vwo. Enschede: VALO-VT.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Els, Theo van and Guus Extra. 1987. “Foreign and Second Language Teaching in Western Europe: A comparative overview of needs, objectives, and politics”. Sociolinguistica 11.100–125.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Els, Theo van and Mathieu Knops. 1987. Review of Zapp & Schröder 1984. The Modern Language Journal 711.342–43. Google Scholar logo with link to Google Scholar
Els, Theo van and Henk Radstake. 1987. Het Moderne Vreemde-Talenonderwijs: 10 Jaar leerplanontwikkeling, 1975–1985. Enschede: SLO.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Essen, Arthur J. van. 1983. E. Kruisinga: A chapter in the history of linguistics in the Netherlands. Leiden: Martinus Nijhoff. [Cf. Sundby 1985.] Google Scholar logo with link to Google Scholar
. 1986. “Vijfenzeventig Jaar Grammatica in het Vreemde-Talenonderwijs”. Levende Talen 4111.282–89.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Frank van Westrienen, Anna. 1983. De Groote Tour: Tekening van de educatiereis der Nederlanders in de zeventiende eeuw. Amsterdam: Noord-Hollandsche Uitgeversmaatschappij. (Diss., Univ. of Leiden.)Google Scholar logo with link to Google Scholar
Frédéric, Anne-Marie. 1977. “Supplément à la bibliographie des impressions espagnols des Pays-Bas méridionaux”. De Gulden Passer 551.1–66.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Gessler, Jean. 1931. Het Brugsche Livre des mestiers en zijn navolgingen. Vier aloude conversatieboekjes om Fransch to leeren. 61 vols. Brugge: Desclée De Brouwer.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Gouin, François. 1880. L’art d’enseigner et d’étudier des langues. Paris: Librairie Fischbucher.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Hendrickx, Antoine. 1952. De Leerboeken en het Onderwijs van het Frans te Antwerpen in de 16e en 17e Eeuw. Unpubl. diss., Univ. of Gent.Google Scholar logo with link to Google Scholar
. 1953. “De stand van de algemene methodiek en didactiek van de Franse taal in 16e en 17e eeuwen”. Handelingen van het 20ste Vlaams Filologencongres, 29–34.Google Scholar logo with link to Google Scholar
. 1961. “Franse school- en leerboeken in de 16e en 17e eeuw”. Paedagogica Historica 11.225–43. Google Scholar logo with link to Google Scholar
Howatt, Anthony P. R. 1984. A History of English Language Teaching. London: Oxford Univ. Press.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Ickenroth, Jacques. 1974. Taaltheorie en Vreemde-Talenonderwijs. Groningen: Wolters-Noordhoff.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Jung, Lothar. 1980. “Sprachdidaktische Erwägungen in Lehrmateralien zum Englischunterricht des 17. and 18. Jahrhunderts”. Die neueren Sprachen 791.161–74.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Kelly, Louis G. 1969. 25 Centuries of Language Teaching. Rowley, Mass.: Newbury House.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Knops, Mathieu. 1982. Leerboeken Duits 1668–1917: Aanzet tot een inventarisatie. Unpubl. ms., Nijmegen: I.T.T., Katholieke Univ. Nijmegen.Google Scholar logo with link to Google Scholar
. 1985. “Aanvullingen op … [Claes 1974]”. Dokumentaal 141.150–53.Google Scholar logo with link to Google Scholar
. 1987. Review of Zapp & Schröder 1984. Leuvense Bijdragen 761.358–65.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Koster, Cor and Johan Matter. 1983. Vreemde Talen Leren en Onderwij-zen. Groningen: Wolters-Noordhoff.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Kuiper, Willem. 1961. Historisch-didactische Aspecten van het Onderwijs in het Duits: Beschouwingen over de ontwikkeling van het Hoogduits op de Nederlandse scholen voor voorbereidend hoger en middelbaar onderwijs. Groningen: J.B. Wolters. (Diss., Univ. of Amsterdam.)Google Scholar logo with link to Google Scholar
Lechner, Johannes 1987. Weerspiegeling van Spanje: De belangstelling voor Spanje in Nederland 1900–1945. Amsterdam: Arbeiderspers.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Lemaître, Henri. 1924. Review of Riemens 1919. Revue des bibliothèques 341.307–35.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Loey, Adolphe van. 1934. “Taalonderwijs in Vroegere Tijden”. De Vlaam-sche Gids 221.193–213.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Maréchal, Raymond. 1972. Histoire de renseignement et de la méthodologie des langues vivantes en Belgique des origines au début du 20e siècle. Paris: Didier.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Mackey, William F. 1965. Language Teaching Analysis. London: Longman.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Mantou, Reine. 1969. “Notes sur quelques manuels de coversation ‘français-flamand’ du XIVe au XVIe siècle”. Mémoires et publications de la Société des sciences, des arts et des lettres du Hainaut 821.157.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Mossay, Jean. 1961. “De l’éducation des filles au XVIe siècle, dans les Pays-Bas, d’après l’oeuvre de l’écrivain avesnois Gabriel Meurier”. Les cahiers de la Fondation Charles Plisnier 61.90–98.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Nijhoff, Wouter and Maria E. Kronenberg. 1923–1971. Nederlandsche Bibliographie van 1500 tot 1540. 31 pts. ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff. (Repr., 1965.) Google Scholar logo with link to Google Scholar
Oud-de Glas, Maria. 1985. “Het Nederlandse Vreemde-Talenonderwijs sinds de Mammoetwet”. Beeld van het Voortgezet Onderwijs ed. by A. M. L. van Wieringen, 21–31. Assen: Van Gorcum.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Peeters-Fontainas, Jean. 1965. Bibliographie des impressions espagnoles des Pays-Bas méridionaux. 21 vols. Nieuwkoop: B. de Graaf. [Cf. Frédéric 1977.]Google Scholar logo with link to Google Scholar
Politzer, Robert. 1967. “Preface”. Applied Linguistics and the Teaching of French ed. by Pierre Léon, 3–5. Montréal: Centre Educatif et Culturel.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Quinn, Terence. 1974. “Theoretical Foundations in Linguistics and Related Fields”. Responding to New Realities ed. by Gilbert Jarvis, 329–53. Skokie, Ill.: National Textbook Company.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Riemens, Kornelis J. 1919. Esquisse historique de l’enseignement du français en Hollande du XVIe au XIXe siècle. Leiden: Sijthoff. [Cf. Lemaître 1924.]Google Scholar logo with link to Google Scholar
Roggen, Cornelis H. 1829. Nieuwe Leerwijze om Vreemde Talen, volgens den Gang der Natuur, werktuiglijk aanteleren. ’s-Gravenhage: J. Immer-zeel, junior.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Rombouts, Sigebertus. 1937. Waarheen met ons Vreemde-Talenonderwijs? Historisch-psychologisch-didaktische beschouwing. Tilburg: Kath. Paedagogische Vereniging.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Scheurweghs, Gaston. 1960. “English Grammars in Dutch and Dutch Grammars in English in the Netherlands Before 1800”. English Studies 611.129–67. Google Scholar logo with link to Google Scholar
Scholten, Monique. 1984. Autoriteitenvermelding in Leerboeken Engels, Frans, Spaans en Duits in de 19e Eeuw in Nederland. Unpubl. ms., Nijmegen: I.T.T., Katholieke Univ. Nijmegen.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Schröder, Konrad. 1987. Biographisches und bibliographisches Lexikon der Fremdsprachenlehrer des deutschsprachigen Raumes Spätmittelalter bis 1800. Vol. 11 (Quellenverzeichnis Buchstaben A-C). (= Augsburger I- & I-Schriften, 40.) Augsburg: Univ. Augsburg.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Selm, Bertus van. 1987. Een menighte treffelijcke Boecken: Nederlandse boekhandelscatalogi in het begin van de zeventiende eeuw. Utrecht: HES Uitgevers. (Diss., Univ. of Amsterdam.)Google Scholar logo with link to Google Scholar
Stern, David H. 1983. Fundamental Concepts of Language Teaching. London: Oxford Univ. Press.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Titone, Renzo. 1968. Teaching Foreign Languages: An historical sketch. Washington D.C.: Georgetown Univ. Press.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Verdeyen, René. 1925–1935. Colloquia et dictionariolum gedrukt door Fic-kaert te Antwerpen in 1616, opnieuw uitgegeven door R. Verdeyen. 31 vols. (= Uitgaven van de Vereeniging der Antwerpsehe Bibliophilen, 39, 40 & 42.) Antwerpen: Nederlandsche Boekhandel; Den Haag: Martinus Nijhoff.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Vlaanderen, Hendrikus Th. 1964. “Vertaal in Goed Nederlands”: Een historische, vergelijkende en empirische studie van het onderwijs in het Frans bij het V.H.M.O. Groningen: J.B. Wolters.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Zapp, Franz Josef and Konrad Schröder, eds. 1984. Tractatus Philosophico-Philologicus de Methodo Recte Tractandi Linguas Exoticas Speciatim Gallicam, Italicam et Anglicam (1724) by Christian Friedrich Seidelmann. (= Augsburger I- & I-Schriften, 30.) Augsburg: Univ. Augsburg. [Cf. Andresen 1986; van Eis & Knops 1987; Knops 1987.]Google Scholar logo with link to Google Scholar
Cited by (3)

Cited by three other publications

Hulsenboom, Paul
2025. Dutch-Polish bilingualism in the seventeenth century. In Dutch and Contact Linguistics [IMPACT: Studies in Language, Culture and Society, 55], ► pp. 82 ff. DOI logo
Van Der Sanden, Nathalie
2016. Les dictionnaires des enseignants auteurs de manuels de français aux Pays-Bas au XIXe siècle, nouveaux outils scolaires au service de l’apprentissage des langues. Documents pour l'histoire du français langue étrangère ou seconde :56 ► pp. 149 ff. DOI logo
Wilhelm, Frans
2009. Breeze or storm? The European Reform Movement and Dutch Foreign Language Teaching, c1880-1920. Documents pour l'histoire du français langue étrangère ou seconde 43 ► pp. 163 ff. DOI logo

This list is based on CrossRef data as of 10 december 2025. Please note that it may not be complete. Sources presented here have been supplied by the respective publishers. Any errors therein should be reported to them.

Mobile Menu Logo with link to supplementary files background Layer 1 prag Twitter_Logo_Blue