In:Language Planning as Nation Building: Ideology, policy and implementation in the Netherlands, 1750–1850
Gijsbert Rutten
[Advances in Historical Sociolinguistics 9] 2019
► pp. 279–306
Get fulltext
References
Available under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives (CC BY-NC-ND) 4.0 license.
For any use beyond this license, please contact the publisher at rights@benjamins.nl.
Published online: 21 February 2019
https://doi.org/10.1075/ahs.9.ref
https://doi.org/10.1075/ahs.9.ref
. Manuscript University Library Leiden, LTK 49.
Aarsleff, Hans. 1974. The tradition of Condillac: The problem of the origin of language in the eighteenth century and the debate in the Berlin Academy before Herder. In Dell Hymes (ed.), Studies in the history of linguistics. Traditions and paradigms, 93–156. Bloomington & London: Indiana University Press.
. Manuscript University Library Leiden, BPL 3363.
Altendorf, Ulrike. 2003. Estuary English. Levelling at the interface of RP and south-eastern British English. Tübingen: Gunter Narr Verlag.
Anderson, Benedict. 1983. Imagined communities. Reflections on the origin and spread of nationalism. London: Verso.
Anderwald, Lieselotte (ed.). 2012. Sprachmythen – Fiktion oder Wirklichkeit? Frankfurt am Main etc: Peter Lang.
Anderwald, Lieselotte. 2016. Language between description and prescription. Verbs and verb categories in nineteenth-century grammars of English. Oxford: Oxford University Press.
Anonymus. 1766. Verhandeling over de vraage: hoe moet men het verstand, en het hart van een kind bestieren, om het, ten eenigen tyde, een nuttig en gelukkig mensch te doen worden? Verhandelingen uitgegeeven door de Hollandsche Maatschappye der Weetenschappen IX–II. 1–120.
G. Geerts, W. Haeseryn, J. de Rooij & M. C. van den ToornANS = Algemene Nederlandse Spraakkunst, first edn. 1984 by G. Geerts, W. Haeseryn, J. de Rooij & M. C. van den Toorn; second edn. 1997 by W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij & M. C. van den Toorn; third, online edn. 2002. E-ANS (electronic version of the second edition), see [URL]
Armstrong, Nigel & Ian McKenzie. 2013. Standardization, ideology and linguistics. Houndmills etc: Palgrave Macmillan.
Auer, Anita. 2014. Nineteenth-century English. Norms and usage. In Gijsbert Rutten, Rik Vosters & Wim Vandenbussche (eds.), Norms and usage in language history, 1600–1900. A sociolinguistic and comparative perspective, 151–169. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Auer, Peter. 2005. Europe’s sociolinguistic unity, or: A typology of European dialect/standard constellations. In Nicole Delbecque, Johan Van der Auwera & Dirk Geeraerts (eds.), Perspectives on variation: Sociolinguistic, historical, comparative, 7–42. Berlin: De Gruyter.
Auer, Peter. 2011. Dialect vs. standard: A typology of scenarios in Europe. In Bernd Kortmann & Johan van der Auwera (eds.), The languages and linguistics of Europe, 485–500. Berlin: De Gruyter.
Ayres-Bennett, Wendy. 2014. From l’usage to le bon usage and back. Norms and usage in seventeenth-century France. In Gijsbert Rutten, Rik Vosters & Wim Vandenbussche (eds.), Norms and usage in language history, 1600–1900. A sociolinguistic and comparative perspective, 173–200. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Ayres-Bennet, Wendy & Magali Seijido. 2011. Les compilations raisonnées des Remarques et Observations sur la langue française. French Studies 65: 347–356.
Ayres-Bennett, Wendy & Magali Seijido (eds.). 2013. Bon usage et variation sociolinguistique. Perspectives diachroniques et traditions nationales. Lyon: ENS Éditions.
Baar-de Weerd, C. F. 2009. Uw sekse en de onze. Vrouwen en genootschappen in Nederland en in de ons omringende landen (1750-ca. 1810). Hilversum: Verloren.
Bakker, D. M. 1977. De grammatica in de negentiende eeuw. In D. M. Bakker & G. R. W. Dibbets (eds.), Geschiedenis van de Nederlandse taalkunde, 113–160. Den Bosch: Malmberg.
Bakker, Frens & Joep Kruijsen. 2007. Het Limburgs onder Napoleon. Achttien Limburgse en Rijnlandse dialectvertalingen van ‘De verloren zoon’ uit 1806–1807. Utrecht: Gopher.
Bancroft, Timothy & David Hopkin (eds.). 2012. Folklore and nationalism in Europe during the long nineteenth century. Leiden: Brill.
Bauman, Richard & Charles L. Briggs. 2003. Voices of modernity. Language ideologies and the politics of inequality. Cambridge: Cambridge University Press.
Beal, Joan. 2009. Enregisterment, commodification, and historical context: ‘Geordie’ versus ‘Sheffieldish’. American Speech 84. 138–156.
Bell, David A. 2016. Revolutionary France and the Origins of Nationalism. An Old Problem Revisited. In Lotte Jensen (ed.), The roots of nationalism. National identity formation in Early Modern Europe, 1600–1815, 67–83. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Belle, Jan van. 1748. Korte wegwyzer, ter spel- spraak- en dichtkunden. Haarlem: Izaak van der Vinne.
Bendix, Regina. 1997. In search of authenticity. The formation of folklore studies. Madison: The University of Wisconsin Press.
Berg, Willem van den. 1999. De Tweede Klasse: een afdeling met een problematische missie (1806–1816). In Willem van den Berg, Een bedachtzame beeldenstorm. Beschouwingen over de letterkunde van de achttiende en negentiende eeuw, 137–165. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Bergs, Alexander. 2005. Social Networks and Historical Sociolinguistics: Studies in morphosyntactic variation in the Paston letters (1421–1503). Berlin: De Gruyter.
Bergman, J. T. 1851–1852. Verslag van het bij de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, te Leiden, weleer verrigte, ter vervaardiging van een algemeen omschrijvend woordenboek der Nederlandsche taal, gedurende de jaren 1770–1796. Archief voor Nederlandsche Taalkunde 3. 213–250.
Berlin, Isaiah. 1976. Herder and the Enlightenment. In Isaiah Berlin, Vico and Herder. Two studides in the history of ideas, 145–216. London: Hogarth Press.
Bezoen, H. L. 1952. Het Dumbar-handschrift. Idioticon van het Overijsels in het einde der achttiende eeuw. Deventer: N.V. Uitg.-Mij Æ.E. Kluwer.
Biber, Douglas & Susan Conrad. 2009. Register, genre, and style. Cambridge: Cambridge University Press.
Bilt, Igor van de. 2003. ‘Een dialectbriefje uit de 18de eeuw’. Het WNT en de Walcherse woorden van Adriaan Kluit. Trefwoord, [URL]
Bilt, Igor van de. 2009. Landkaartschrijvers en landverdelers. Adriaen Verwer (ca. 1655–1717), Adriaan Kluit (1735–1807) en de Nederlandse taalkunde van de achttiende eeuw. Amsterdam: Stichting Neerlandistiek VU & Münster: Nodus Publikationen.
Blommaert, Jan & Jef Verschueren. 1998. Debating diversity. Analysing the discourse of tolerance. London: Routledge.
Boekholt, P. Th. F. M. & E. P. de Booy. 1987. Geschiedenis van de school in Nederland vanaf de middeleeuwen tot aan de huidige tijd. Assen & Maastricht: Van Gorcum.
Bolhuis, Lambertus van. 1793 [21799]. Beknopte Nederduitsche spraakkunst. Leiden: D. du Mortier en zoon & Deventer: J. H. de Lange & Groningen: J. Oomkens en zoon.
Bonth, R. J. G. de. 1998. ‘De Aristarch van ‘t Y’. De ‘grammatica’ uit Balthazar Huydecopers Proeve van Taal- en Dichtkunde (1730). Maastricht: Shaker.
Bonth Roland de, Jan Noordegraaf & Gijsbert Rutten (eds.). 2016. Nicolaas Hinlópen, Eerste trekken eener Nederduitsche spraekkonste. Uitgegeven en ingeleid. Amsterdam: Stichting Neerlandistiek VU & Münster: Nodus Publikationen.
Booy, E. P. de. 1977. De weldaet der scholen. Het plattelandsonderwijs in de provincie Utrecht van 1580 tot het begin der 19de eeuw. S.l.: Stichtse Historische Reeks.
Braekman, W. L. 1978. Twee nieuwe traktaten uit de vroege zestiende eeuw over de Nederlandse spelling. Verslagen en Mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 2. 294–387.
Bredero, G. A. 1618. Spaanschen Brabander. Ed. by C. F. P. Stutterheim. Culemborg, 1974: Tjeenk Willink-Noorduijn.
Brunner, Otto, Werner Conze & Reinhart Koselleck (eds.). 1972–1997. Geschichtliche Grundbegriffe: Historisches Lexikon zur politisch-sozialen Sprache in Deutschland. 8 vols. Stuttgart: Klett-Cotta.
Burke, Peter. 1992. We, the people: Popular culture and popular identity in Modern Europe. In Scott Lash & Jonathan Friedman (eds.), Modernity and identity. Oxford & Cambridge, MA: Blackwell, 293–308.
Burke, Peter. 2004. Languages and communities in Early Modern Europe. Cambridge: Cambridge University Press.
Burke, Peter. 2009. Popular culture in Early Modern Europe. 3rd ed. [1st ed. 1978]. Farnham: Ashgate.
Cameron, Deborah. 2012. The commodification of language: English as a global commodity. In Terttu Nevalainen & Elizabeth Closs Traugott (eds.), The Oxford handbook of the history of English, 352–361. Oxford: Oxford University Press.
Capelle, Johannes Pieter van. 1816. Redevoering over de verdiensten der Amsterdammers, ten aanzien van den opbouw en de volmaking der Nederduitsche taal- en letterkunde. Amsterdam: Stads-drukkerij.
Carey, Daniel & Lynn Festa (eds.). 2013. The postcolonial Enlightenment: Eighteenth-century colonialism and postcolonial theory. Oxford: Oxford University Press.
Certeau, Michel de, Dominique Julia & Jacques Revel. 1975. Une politique de la langue: la Révolution française et les patois, l’enquête Grégoire. Paris: Gallimard.
Châtelain, H. A. 1766. Antwoord op de vraag […]: hoe moet men het verstand, en het hart van een kind bestieren, om het, ten eenigen tyde, een nuttig en gelukkig mensch te doen worden? Verhandelingen uitgegeeven door de Hollandsche Maatschappye der Weetenschappen IX–II. 1–304.
Christmann, Hans Helmut. 1966. Beiträge zur Geschichte der These vom Weltbild der Sprache. Mainz: Akademie der Wissenschaften und der Literatur & Wiesbaden: Franz Steiner Verlag.
Coupland, Nikolas. 2014. Language, society and authenticity: Themes and perspectives. In Véronique Lacoste, Jakob Leimgruber & Thiemo Breyer (eds.), Indexing authenticity. Sociolinguistic perspectives, 14–39. Berlin: De Gruyter.
C.V.E. 1775. Onderzoek, waarom de dieren niet spreeken, en hoe de menschen hebben begonnen te spreeken. Rhapsodist IV. 181–230.
Daan, Jo. 1989. Als niet komt tot iet… Nederlands van hoog tot laag. Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, 168–245.
Daan, Jo. 1992. Wat is een dialect. De betekenisnuances van dit woord in Nederland, bij Lambert ten Kate en in latere eeuwen. Taal & Tongval 44. 156–187.
Dekker, Jeroen J. H. 2006. Het verlangen naar opvoeden. Over de groei van de pedagogische ruimte in Nederland sinds de Gouden Eeuw tot omstreeks 1900. Amsterdam: Bert Bakker.
Dekker, Ton. 2002. De Nederlandse volkskunde. De verwetenschappelijking van een emotionele belangstelling. Amsterdam: Aksant.
De Smedt, Marcel. 1979. Uit de voorgeschiedenis van het WNT. Handelingen Koninklijke Zuidnederlandse Maatschappij voor Taal- en Letterkunde en Geschiedenis 33. 109–130.
Deumert, Ana & Wim Vandenbussche. 2003. Research directions in the study of language standardization. In Ana Deumert & Wim Vandenbussche (eds.), Germanic standardizations. Past to present, 461–476. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Deumert, Ana & Wim Vandenbussche (eds.). 2003. Germanic Standardizations. Past to Present. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
De Wulf, C., J. Goossens & J. Taeldeman. 2005. Fonologische atlas van de Nederlandse dialecten. Deel IV. De consonanten. Ghent: Koninklijke Academie van Nederlandse Taal- en Letterkunde.
Dibbets, G. R. W. 1968. Nederduitse orthographie van Pontus de Heuiter (1581). Een inleiding. Assen: Van Gorcum & Comp. N.V.
Dibbets, G. R. W. 1977. Grammaticale geschriften uit de zestiende eeuw. In D. M. Bakker & G. R. W. Dibbets (eds.), Geschiedenis van de Nederlandse taalkunde, 23–37. Den Bosch: Malmberg.
Dibbets, G. R. W. 1992. Moonens ‘Nederduitsche Spraekkunst’ (1706) in brieven aan Vollenhove. Tijdschrift voor Nederlandse taal- en letterkunde 108. 256–275.
Dibbets, G. R. W. 1995. Petrus Francius Voorrede (1996): een pleidooi voor kerkelijke welsprekendheid. Voortgang. Jaarboek voor de neerlandistiek 15. 149–187.
Dibbets, G. R. W. 1996. De strijd om het genus in de achttiende-eeuwse grammatica van het Nederlands. In R. de Bonth & J. Noordegraaf (eds.), Linguistics in the Low Countries. The eighteenth century, 57–90. Amsterdam: Stichting Neerlandistiek VU & Münster: Nodus Publikationen.
Dibbets, G. R. W. 2003a [11991]. Vondels zoon en Vondels taal. Joannes Vollenhove en het Nederlands. 2nd revised edition. Published online: [URL]
Dibbets, G. R. W. 2003b. Taal kundig geregeld. Een verzameling artikelen over Nederlandse grammatica’s en grammatici uit de zestiende, de zeventiende en de achttiende eeuw. Amsterdam: Stichting Neerlandistiek VU & Münster: Nodus Publikationen.
Dibbets, G. R. W. 2003c. Christiaen van Heule: ‘ijsbreker, langs een allermoeijelijkst vaarwater’?. Nijmegen: Katholieke Universiteit Nijmegen.
Dibbets, G. R. W. 2007. Joannes Vollenhove (1631–1708). Dominee-dichter. Een biografie. Hilversum: Verloren.
Dodde, N. L. 1971. Een onderwijsrapport. Een historisch-pedagogisch onderzoek naar de invloed van een onderwijsrapport over onderwijsverbetering en -vernieuwing op de onderwijswetgeving na 1801. ‘s-Hertogenbosch: Malmberg.
Doja, Albert. 1998. Évolution et folklorisation des traditions culturelles. East European Quarterly 33. 95–126.
Donaldson, Bruce. 1983. Dutch. A linguistic history of Holland and Belgium. Leiden: Martinus Nijhoff.
Dossena, Marina. 2012. The study of correspondence: Theoretical and methodological issues. In Marina Dossena & Gabriella Del Lungo Camiciotti (eds.), Letter writing in Late Modern Europe, 13–30. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Driel, Lo van. 1992. 19th-century linguistics: The Dutch development and the German theme. In Jan Noordegraaf, Kees Versteegh & Konrad Koerner (eds.), The history of linguistics in the Low Countries, 221–254. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Driel, Lo van & Jan Noordegraaf. 1998. De Vries en Te Winkel. Een duografie. The Hague: Sdu & Antwerp: Standaard.
Driel, Lo van & Nicoline van der Sijs. 2018. Adriaan Kluit: Back to the sources! In Rick Honings, Gijsbert Rutten & Ton van Kalmthout (eds.), Language, literature and the construction of a national identity (1780–1830), 205–226. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Dykstra, Anne. 1999. De leksikografy fan it Nijfrysk. In Anne Dykstra & Rolf H. Bremmer Jr. (eds.), In skiednis fan ’e Fryske taalkunde, 191–212. Ljouwert: Fryske Akademy.
Eekma, Petrus. 1819. Handleiding tot de Nederduitsche taalkennis. Leeuwarden: Wed. C. L. van Altena.
Effen, Justus van. 1984 [1731–1735]. De Hollandsche spectator. Ed. by P. J. Buijnsters. Deventer: Sub Rosa.
Elspaß, Stephan. 2005. Sprachgeschichte von Unten. Untersuchungen zum Geschriebenen Alltagsdeutsch im 19. Jahrhundert. Tübingen: Niemeyer.
Elspaß, Stephan. 2007. ‘Everyday language’ in emigrant letters and its implications for language historiography: The German case. Multilingua 26. 151–165.
Elspaß, Stephan. 2014. Prescriptive norms and norms of usage in nineteenth-century German. In Gijsbert Rutten, Rik Vosters & Wim Vandenbussche (eds.), Norms and usage in language history, 1600–1900. A sociolinguistic and comparative perspective, 303–320. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Elspaß, Stephan & Nils Langer. 2012. Jespersen’s cycle and the history of German negation: Challenges from a sociolinguistic perspective. Neuphilologische Mitteilungen 113. 275–292.
Elzevier, Kornelis. 1761. Drie Dichtproeven […] Benevens een proef van een nieuwe Nederduitsche spraekkonst. Haarlem: J. Bosch.
Engelen, C. van. 1779. Antwoord op de vraag, van de Maatschappy der Nederlandsche Letterkunde. Welke zijn de algemeene oogmerken, die een dichter moet bedoelen? Welke zijn derhalven de eigenaartige onderwerpen voor de dichtkonst? En welke zijn derzelver algemeene regelen? Werken van de Maetschappy der Nederlandsche Letterkunde 4. 63–224.
Esling, John H. 1999. Everyone has an accent except me. In Laurie Bauer & Peter Trudgill (eds.), Language myths, 169–175. London etc: Penguin.
Fairman, Tony. 2007b. ‘Lower-order’ letters, schooling and the English language, 1795 to 1834. In Stephan Elspaß, Nils Langer, Joachim Scharloth & Wim Vandenbussche (eds.) Germanic language histories ‘from below’ (1700–2000), 31–43. Berlin: De Gruyter.
Fairman, Tony. 2015. Language in print and handwriting. In A. Auer, D. Schreier & R. Watts (eds.), Letter writing and language change, 53–73. Cambridge: Cambridge University Press.
van der Feest Viðarsson, Heimir. 2017. The syntax of others: ‘Un-Icelandic’ verb placement in 19th- and early 20th-century Icelandic. In Ingrid Tieken-Boon van Ostade & Carol Percy (eds.), Prescription and tradition in language: Establishing standards across time and space, 152–167. Bristol: Multilingual Matters.
Feitsma, Anthonia. 2012. Tussen Hemsterhuis en Grimm. Joast Hiddes Halbertsma als taalkundige. Ljouwert: Afûk.
Fitzmaurice, Susan. 2010. Changes in the meanings of politeness in eighteenth-century England: discourse analysis and historical evidence. In Jonathan Culpeper & Dániel Kádár (eds.), Historical (im)politeness, 87–115. Bern: Peter Lang.
Frijhoff, Willem. 1983. Van onderwijs naar opvoedend onderwijs. Ontwikkelingslijnen van opvoeding en onderwijs in Noord-Nederland in de achttiende eeuw. Documentatieblad Werkgroep Achttiende Eeuw, 3–39.
Frijhoff, Willem. 1989. Verfransing? Franse taal en Nederlandse cultuur tot in de revolutietijd. Bijdragen en mededelingen betreffende de geschiedenis der Nederlanden 104. 592–609.
Groninger ArchievenGA = Groninger Archieven, Groningen.
Gal, Susan. 2016. Sociolinguistic differentiation. In Nikolas Coupland (ed.), Sociolinguistics. Theoretical debates, 113–135. Cambridge: Cambridge University Press.
Gal, Susan & Kathryn Woolard. 2001. Constructing languages and publics. Authority and representation. In Susan Gal & Kathryn Woolard (eds.), Language and publics. The making of authority, 1–12. Manchester: St Jerome.
Geeraerts, Dirk. 2003. Cultural models of linguistic standardization. In René Dirven, Roslyn Frank & Martin Pütz (eds), Cognitive models in language and thought. Ideology, metaphors and meaning, 25–68. Berlin & New York: De Gruyter.
Geeraerts, Dirk & Hans Van de Velde. 2013. Supra-regional characteristics of colloquial Dutch. In Frans Hinskens & Johan Taeldeman (eds.), Language and space. An international handbook of linguistic variation. Volume 3: Dutch, 532–556. Berlin: De Gruyter.
Geerts, Guido. 1966. Genus en geslacht in de Gouden Eeuw. Brussels: Belgisch Interuniversitair Centrum voor Neerlandistiek.
Geesdalle, Jacques-François van. 1700. Le parallele de la grammaire des deux langues Francoise & Flamende. Ghent: Maximilien Graet.
Gerritsen, Marinel. 2001. The dialectology of Dutch. In Sylvain Auroux, E. F. K. Koerner, Hans-Josef Niederehe & Kees Versteegh (eds.), History of the language sciences, 1536–1553. Vol. 2. Berlin & New York: De Gruyter.
Godreau, Isar. 2002. Changing space, making race: Distance, nostalgia and the folklorization of blackness in Puerto Rico. Identities 9. 281–304.
Goossens, Jan. 2008. Dialectgeografische grondslagen van een Nederlandse taalgeschiedenis. Brussels: Koninklijke commissie voor toponymie en dialectologie.
Goossens, Jan & Jacques van Keymeulen. 2006. Geschiedenis van de Nederlandse dialectstudie. Toponymie & dialectologie 78. 73–97.
Grauwe, Luc De. 2002. Emerging mother-tongue awareness. The special case of Dutch and German in the Middle Ages and the Early Modern Period. In Andrew Linn & Nicola McLelland (eds.), Standardization. Studies from the Germanic languages, 99–115. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Grootaers, L. & G. G. Kloeke. 1926. Handleiding bij het Noord- en Zuid-Nederlandsch dialectonderzoek. The Hague: Martinus Nijhoff.
. S.d. The Hague: Johannes Mensert.
Haas, Walter. 1994. Provinzialwörter. Deutsche Idiotismensammlungen des 18. Jahrhunderts. Berlin & New York: De Gruyter.
Haeringen, C. B. van. 1924. Eenheid en nuance in beschaafd-Nederlandse uitspraak. De Nieuwe Taalgids 18. 65–86.
Haes, Frans de. 1764. De nagelaten gedichten, en Nederduitsche spraekkunst. Amsterdam: Pieter Meijer.
Hagen, Anton M. 1988. Dutch dialectology: the national and the international perspective. Historiographia linguistica 15. 263–287.
Haitsma Mulier, E. O. G. 1996. De Bataafse mythe opnieuw bekeken. Bijdragen en mededelingen betreffende de geschiedenis der Nederlanden 111. 344–367.
Halbertsma, J. H. 1836. Woordenboekje van het Overijselsch. Proeve. Overijsselsche almanak voor oudheid en letteren. 184ff [unnumbered pages].
Handelingen 1850a = Handelingen der jaarlijksche algemeene vergadering der Maatschappij van Nederlandsche Letterkunde te Leiden, gehouden den 21 Junij 1850 in het Locaal De Vink bij Leiden. Leiden s.d.: J. G. la Lau.
Handelingen 1850b = Handelingen van het Nederlandsch congres, gehouden te Gent den 26, 27, 28 en 29 augustus 1849. Ghent, 1850: L. Hebbelynck.
Handelingen 1851 = Handelingen van het tweede Nederlandsch letterkundig kongres, gehouden den 16n, 17n, en 18n september, 1850. Amsterdam, 1851: J. F. Schleijer.
Handelingen 1852 = Handelingen van het derde Nederlandsch letterkundig kongres, gehouden te Brussel, den 30 en 31 augustus 1851 en 1 september 1851. Brussels, 1852: J.-H. Dehou.
Handelingen 1855 = Handelingen van het vierde Nederlandsch taal- en letterkundig congres, gehouden te Utrecht op 20, 21 en 22 september 1854. Utrecht, 1855: J. G. Broese.
Hardie, Kim. 1996. Lowland Scots: Issues in nationalism and identity. In Charlotte Hoffmann (ed.), Language, culture and communication in contemporary Europe, 61–74. Cleveland, Philadelphia & Adelaide: Multilingual Matters.
Haugen, Einar. 1972. Language planning, theory and practice. In Einar Haugen, The ecology of language. Essays by Einar Haugen, 287–295. Stanford: Stanford Unversity Press.
Haugen, Einar. 1987. Blessings of Babel. Bilingualism and language planning. Problems and pleasures. Berlin, New York & Amsterdam: Mouton de Gruyter.
Havinga, Anna. 2015. Germanising Austria: The invisibilisation of East Upper German in eighteenth- and nineteenth-century Austria. In Anna Havinga & Nils Langer (eds.), Invisible languages in the nineteenth century, 257–279. Oxford: Peter Lang.
Havinga, Anna & Nils Langer (eds.). 2015. Invisible languages in the nineteenth century. Oxford: Peter Lang.
Hawkey, James & Nils Langer. 2016. Language policy in the long nineteenth century: Catalonia and Schleswig. In Cinzia Russi (ed.), Current trends in historical sociolinguistics, 81–107. Berlin: De Gruyter Open, [URL].
Heeroma, K. 1967. Lambertus van Bolhuis als 18de-eeuws Groninger dialectoloog. Driemaandelijkse bladen 19. 98–130.
Heeroma, K. 1968a. Brabants uit de 18de eeuw. De Meierijse woordenlijsten van J. L. Verster. Amsterdam: N.V. Noord-Hollandsche Uitgevers Maatschappij.
Helten, W. L. van. 1881. Vondel’s taal. Een proeve van onderzoek naar de grammatica van het Nederlandsch der zeventiende eeuw. 2 vols. Rotterdam: Otto Petri.
Hemsterhuis, Tiberius. 2017. Lectio publica de originibus linguae Graecae (ca 1750). With a translation and a commentary by Bouke Slofstra. 2nd ed. Amsterdam: Stichting Neerlandistiek VU & Münster: Nodus Publikationen.
Henstra, Froukje. 2014. Horace Walpole and his correspondents. Social network analysis in a historical context. Utrecht: LOT.
Herder, Johann Gottfried. 1772. Abhandlung über den Ursprung der Sprache. Ed. by Hans Dietrich Irmscher. 2001. Stuttgart: Reclam.
Herrgen, Joachim. 2001. Die Dialektologie des Deutschen. In Sylvain Auroux, E. F. K. Koerner, Hans-Josef Niederehe & Kees Versteegh (eds.), History of the language sciences, 1513–1535. Vol. 2. Berlin & New York: De Gruyter.
Heuiter, Pontus de. 1581. Nederduitse orthographie. Ed. by G. R. W. Dibbets. Groningen, 1972: Wolters-Noordhoff.
Heule, Christiaen van. 1625. De Nederduytsche grammatica ofte spraec-konst. Ed. by W. J. H. Caron. Groningen & Jakarta, 1953: J. B. Wolters.
Hickey, Raymond (ed.). 2010. Eighteenth-century English: Ideology and change. Cambridge: Cambridge University Press.
Hickey, Raymond. 2012. Supraregionalisation. In Laurel Brinton & Alexander Bergs (eds.), Historical linguistics of English, 2060–2075. Berlin: De Gruyter.
Hobsbawm, Eric J. 1990. Nations and nationalism since 1780. Programme, myth, reality. Cambridge: Cambridge University Press.
Honings, Rick. 2011. Geleerdheids zetel, Hollands roem! Het literaire leven in Leiden 1760–1860. Leiden: Primavera Pers.
Honings, Rick. 2018. Poet and professor: Adam Simons. In Rick Honings, Gijsbert Rutten & Ton van Kalmthout (eds.), Language, literature and the construction of a Dutch national identity (1780–1830), 73–96. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Honings, Rick, Gijsbert Rutten & Ton van Kalmthout (eds). 2018. Language, literature and the construction of a Dutch national identity (1780–1830). Amsterdam: Amsterdam University Press.
Hooft, P. C. 1617. Warenar. In W. Hellinga & P. Tuyman (eds.), Alle de gedrukte werken 1611–1738, 225–267. Amsterdam, 1972: Amsterdam University Press.
Hoogstraten, David van. 1700 [21710, 31723]. Aenmerkingen over de geslachten der zelfstandige naemwoorden. Amsterdam: Halma.
Hoorn, I. van. 1907. De Nederlandse schoolwetgeving voor het lager onderwijs, 1796–1907. Groningen: Noordhoff.
Hornberger, Nancy H. 2006. Frameworks and models in language policy and planning. In Thomas Ricento (ed.), An introduction to language policy. Theory and method, 24–41. Malden, Oxford & Victoria: Blackwell.
Horner, Kristine & Joanne Kremer. 2016. Shifting ideologies of linguistic authority: Language, nation and citizenship in Luxembourg. In Gijsbert Rutten & Kristine Horner (eds), Metalinguistic perspectives on Germanic languages: European case studies from past to present, 239–260. Oxford: Peter Lang.
Horst, Joop van der. 2008. Geschiedenis van de Nederlandse syntaxis. 2 vols. Louvain: Universitaire Pers Leuven.
Houtam, H. 1775. Onderzoek over de benaamingen der Nederduitsche naamvallen. Tael- en dichtlievende oefeningen van het genootschap ter spreuke voerende: Kunst wordt door arbeid verkreegen, 145–186. Vol. 1. Leiden: C. van Hoogeveen.
Hulshof, Hans, Erik Kwakernaak & Frans Wilhelm. 2015. Geschiedenis van het talenonderwijs in Nederland. Onderwijs in de moderne talen van 1500 tot heden. Groningen: Uitgeverij Passage.
Hundt, Markus. 2000. ‘Spracharbeit’ im 17. Jahrhundert. Studien zu Georg Philipp Harsdörffer, Justus Georg Schottelius und Christian Gueintz. Berlin & New York: De Gruyter.
Ichijo, Atsuko. 2004. Scottish nationalism and the idea of Europe: Concepts of Europe and the nation. London & New York: Routledge.
Iperen, Josua van. 1762a. Uitnoodiginge der liefhebbers en kenners van onze moedertale, tot het helpen toestellen van een oordeelkundig Nederduitsch woordenboek. Maendelijksche by-dragen ten opbouw van Neer-land’s tael- en dicht-kunde XLVII. 509–514.
Iperen, Josua van. 1762b. Schetze van woorden-scharinge en zin-bepalinge, die men hoopt te volgen, in het toestellen van een oordeelkundig Nederduitsch woordenboek. Maendelijksche by-dragen ten opbouw van Neer-land’s tael- en dicht-kunde XLVIII. 541–551.
Irvine, Judith T. & Susan Gal. 2000. Language ideology and linguistic differentiation. In Paul V. Kroskrity (ed.), Regimes of language. Ideologies, polities, and identities, 35–83. Santa Fe: School of American Research Press.
Israel, Jonathan. 2001. Radical Enlightenment. Philosophy and the making of modernity, 1650–1750. Oxford: Oxford University Press.
Janssens, Guy & Ann Marynissen. 2008. Het Nederlands vroeger en nu. 3rd ed. Louvain & Voorburg: Acco.
Janssens, Guy & Kris Steyaert. 2008. Het onderwijs van het Nederlands in de Waalse provincies en Luxemburg onder koning Willem I (1814–1830). Brussels: VUB Press.
Jensen, Lotte. 2012. De Gouden Eeuw als ijkpunt van de nationale identiteit. Het beeld van de Gouden Eeuw in verzetsliteratuur tussen 1806 en 1813. De Zeventiende Eeuw 28. 161–175.
Jensen, Lotte. 2016. The roots of nationalism. Introduction. In Lotte Jensen (ed.), The roots of nationalism. National identity formation in Early Modern Europe, 1600–1815, 9–27. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Jensen, Lotte. 2018. The founding father of Dutch literary history: Jeronimo de Vries. In Rick Honings, Gijsbert Rutten & Ton van Kalmthout (eds.), Language, literature and the construction of a Dutch national identity (1780–1830), 277–296. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Jespersen, Otto. 1925. Mankind, nation and individual from a linguistic point of view. Oslo: H. Aschehoug & Co.
Jeune, J. C. W. Le. 1835. Bouwstoffen voor de Nederlandsche letterkunde en hare geschiedenis. Vol. 3. The Hague: G. Vervloet.
Johannes, Gert-Jan. 2002. Zoo is overdrijving de ziekte van elke eeuw. Het beeld van de 17de eeuw in 19de-eeuwse literatuurgeschiedenissen voor schoolgebruik en zelfstudie. Nederlandse Letterkunde 7. 28–60.
Johannes, Gert-Jan. 2011. ‘Nationale filologieën’ en het historisch onderzoek naar disciplinevorming in de geesteswetenschappen. Een verkenning. Studium 4. 31–46.
Johannes, Gert-Jan. 2015. ‘Dutch Language and Literature’ (and other ‘national philologies’) as an example of discipline formation in the humanities. In Ton van Kalmthout & Huib Zuidervaart (eds.), The practice of philology in the nineteenth-century Netherlands, 37–52. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Johnstone, Barbara. 2009. Pittsburghese shirts: Commodification and the enregisterment of an urban dialect. American Speech 84. 157–175.
Jong, Alpita de. 2009. Knooppunt Halbertsma. Joast Hiddes Halbertsma (1789–1869) en andere Europese geleerden over het Fries en andere talen, over wetenschap en over de samenleving. Hilversum: Verloren.
Joseph, John E. 1987. Eloquence and power. The rise of language standards and standard languages. New York: Blackwell.
Joseph, John E. 2004. Language and identity. National, ethnic, religious. Houndmills etc: Palgrave Macmillan.
Karstens, Bart. 2012. Bopp the builder. Discipline formation as hybridization: the case of comparative linguistics. In Rens Bod, Jaap Maat & Thijs Weststeijn (eds.), The making of the humanities. Volume II. From Early Modern to Modern disciplines, 103–127. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Kate, Lambert ten. 1723. Aenleiding tot de kennisse van het verhevene deel der Nederduitsche sprake. 2 vols. Ed. by J. Noordegraaf & M. van der Wal. Alphen aan den Rijn, 2001: Canaletto.
Kerswill, Paul. 2002. Koineization and accommodation. In J. K. Chambers, Peter Trudgill & Natalie Schilling-Estes (eds.), The handbook of language variation and change, 669–702. Oxford: Blackwell.
Kessels-van der Heijde, M. C. A. 2015. The use of languages in Maastricht in the nineteenth century: the press and family archives. In Catharina Peersman, Gijsbert Rutten & Rik Vosters (eds.), Past, present and future of a language border. Germanic-Romance encounters in the Low Countries, 171–204. Berlin & New York: De Gruyter.
Kinker, Johannes. 1810. Proeve eener Hollandsche prosodia. Werken der Hollandsche maatschappij van fraaije kunsten en wetenschappen. Vol. 1. 1–328.
Kinker, Johannes. 1829. Beoordeeling van M. W. Bilderdijks Nederlandsche spraakleer. Amsterdam: Johannes van der Hey en zoon.
Kirchdorffer, J. S. 1825. Nederduitsche spraakkunst, ten dienste der scholen. 2nd ed. Amsterdam: Schalekamp, Van de Grampel & Hanssen.
Kirkness, Alan. 1980. Geschichte des Deutschen Wörterbuchs. 1838–1863. Dokumente zu den lexikographen Grimm. Stuttgart: S. Hirzel Verlag.
Klippi, Carita. 2013. Letters from Gaston B. A prisoner’s voice during the Great War. In Marijke van der Wal & Gijsbert Rutten (eds.). Touching the past. Studies in the historical sociolinguistics of ego-documents, 107–128. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Kloeke, G. G. 1926. Geschiedenis van het Noord-Nederlandsch dialectonderzoek. In L. Grootaers & G. G. Kloeke, Handleiding bij het Noord- en Zuid-Nederlandsch dialectonderzoek, 1–26. The Hague: Martinus Nijhoff.
Kloeke, G. G. 1938. Haagse volkstaal uit de achttiende eeuw. Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 57. 15–56.
Kloss, Heinz. 1952. Die Entwicklung neuer germanischer Kultursprachen von 1800 bis 1950. München: Pohl.
Kluit, Adriaan. 1763. Eerste vertoog over de tegenwoordige spelling der Nederduitsche taal. Nieuwe Bydragen tot de opbouw der vaderlandsche letterkunde I. 281–352.
Kluit, Adriaan. 1777. Vertoog over de tegenwoordige spelling der Nederduitsche taal. Werken van de Maetschappy der Nederlandsche letterkunde te Leyden III. 1–42.
Knippenberg, H. 1986. Deelname aan het lager onderwijs in Nederland gedurende de negentiende eeuw. Amsterdam: Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap.
Koch, Peter & Wulf Oesterreicher. 1985. Sprache der Nähe – Sprache der Distanz: Mündlichkeit und Schriftlichkeit im Spannungsfeld von Sprachtheorie und Sprachgebrauch. Romanistisches Jahrbuch 36. 15–43.
Komen, J. A. M. 1994. Over de ontwikkeling van absolute constructies. Amsterdam: Buijten en Schipperheijn B.V.
Kooi, J. van der. 1983. Dialect als wapen. Eind-achttiende eeuwse voorbeelden uit De Onverwachte Courier. Driemaandelijkse bladen 35. 125–132.
Koolhaas-Grosfeld, Eveline. 2010. De ontdekking van de Nederlander in boeken en prenten rond 1800. Zutphen: Walburg Pers.
Kossmann, F. K. H. 1966. Opkomst en voortgang van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden. Leiden: E. J. Brill.
Krogull, Andreas. 2018. Policy versus practice. Language variation and change in eighteenth- and nineteenth-century Dutch. PhD dissertation Leiden University.
Krogull, Andreas, Gijsbert Rutten & Marijke van der Wal. 2017. Relativisation in Dutch diaries, private letters and newspapers (1770–1840): A genre-specific national language? In Tanja Säily, Arja Nurmi, Minna Palander-Collin & Anita Auer (eds.), Exploring future paths for historical sociolinguistics, 157–186. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Krom, H. J. 1782. Antwoord op de vraage: welke verbeteringe hebben de gemeene of openbaare, vooral de Nederduitsche Schoolen, ter meerdere beschavinge onzer Natie, nog wel nodig? Hoe zou die op de voordeeligste wyze kunnen ingevoerd, en, op een bestendigen voet, onderhouden worden? Verhandelingen uitgegeven door het Zeeuwsch genootschap der wetenschappen te Vlissingen 8. 1–228.
Kunst wordt door Arbeid Verkreegen. 1770. Nederduitsche spraekkunst, ten gebruike van het genootschap. Leiden: s.n.
Langer, Nils. 2011. Historical sociolinguistics in nineteenth-century Schleswig-Holstein. German Life and Letters 64. 169–178.
Langer, Nils. 2014. Standard German in the eighteenth century. Norms and use. In Gijsbert Rutten, Rik Vosters & Wim Vandenbussche (eds.), Norms and usage in language history, 1600–1900. A sociolinguistic and comparative perspective, 277–302. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Laurman, M. T. 1822. Proeve van kleine taalkundige bijdragen tot beter kennis van den tongval in de provincie Groningen. Groningen: W. van Boekeren.
Leemans, Inger & Gert-Jan Johannes. 2013. Worm en donder. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1700–1800: de Republiek. Amsterdam: Bert Bakker.
Leerssen, Joep. 2006. Nationalism and the cultivation of culture. Nations and Nationalism 12. 559–578.
Leerssen, Joep. 2007. Exoticism. In Manfred Beller & Joep Leerssen (eds.), Imagology. The cultural construction and literary representation of national characters, 325–326. Amsterdam & New York: Rodopi.
Leerssen, Joep. 2010. National thought in Europe. A cultural history. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Leerssen, Joep. 2012. The rise of philology. The comparative method, the historicist turn and the surreptitious influence of Giambattista Vico. In Rens Bod, Jaap Maat & Thijs Weststeijn (eds.), The making of the humanities. Volume II. From Early Modern to Modern disciplines, 23–35. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Leerssen, Joep (ed.). 2018. Encyclopedia of Romantic Nationalism in Europe. 2 vols. Amsterdam: Amsterdam University Press. See also [URL].
Lenders, Jan. 1988. De burger en de volksschool. Culturele en mentale achtergronden van een onderwijshervorming. Nijmegen: SUN.
Le Page, R. B. & A. Tabouret-Keller. 1985. Acts of identity. Creole-based approaches to language and ethnicity. Cambridge: Cambridge University Press.
Leuvensteijn, Arjan van. 2008. Lambert ten Kates opbouwmissie: de Gemééne-lands-spraake. In Lo van Driel & Theo Janssen (eds.), Ontheven aan de tijd. Linguïstisch-historische studies voor Jan Noordegraaf, 85–94. Amsterdam: Stichting Neerlandistiek VU & Münster: Nodus Publikationen.
Linn, Andrew R. & Nicola McLelland (eds.). 2002. Standardization. Studies from the Germanic languages. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Lippi-Green, Rosina. 1997 [22012]. English with an accent. Language, ideology, and discrimination in the United States. London & New York: Routledge.
Lodge, R. Anthony. 2004. A sociolinguistic history of Parisian French. Cambridge: Cambridge University Press.
Lodge, Anthony. 2013. Codification and reallocation in seventeenth-century Paris. Taal & Tongval 65. 57–72.
Lodge, Anthony. 2014. Jacques-Louis Ménétra and his experience of the langue d’oc. In Gijsbert Rutten, Rik Vosters & Wim Vandenbussche (eds.), Norms and usage in language history, 1600–1900. A sociolinguistic and comparative perspective, 201–221. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Los, Willeke. 2005. Opvoeding tot mens en burger. Pedagogiek als cultuurkritiek in Nederland in de 18e eeuw. Hilversum: Verloren.
Lulofs, Barthold Henrik. 1815. Inwijdingsredevoering over de noodzakelijkheid van de beoefening der eigene taal en letterkunde voor de zelfstandigheid en den roem van eene natie. Groningen: Oomkens.
Lulofs, Barthold Henrik. 1819. Schets van een overzigt der Duitsche taal, of der Germaansche taaltakken. Groningen: Oomkens.
Ton Goeman, Marc van Oostendorp, Pieter van Reenen, Oele Koornwinder, Boudewijn van den Berg & Anke van ReenenMAND II = Morfologische atlas van de Nederlande dialecten. Deel II. By Ton Goeman, Marc van Oostendorp, Pieter van Reenen, Oele Koornwinder, Boudewijn van den Berg & Anke van Reenen. Amsterdam, 2008: Amsterdam University Press.
Martinet, Johannes Florentius. 1769. II. antwoord op de vraage voorgesteld door de Hollandsche Maatschappye der weetenschappen: wat is ‘er tot nu toe over de natuurlijke historie van ons vaderland geschreeven? Verhandelingen uitgegeeven door de Hollandsche Maatschappye der weetenschappen te Haarlem XI–2. 63–326.
Martineau, France. 2007. Variation in Canadian French usage from the 18th to the 19th century. Multilingua 26. 203–227.
Marynissen, Ann. 1998. Van -(t)ke naar -(t)je. De oorsprong en verspreiding van het Nederlandse diminutiefsuffix -(t)je. Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 114. 252–269.
Marynissen, Ann. 2004. Limburgers worden Nederlanders? Over de vernederlandsing van het zuidoosten van Nederlands Limburg. Taal & Tongval. Themanummer 17. 64–85.
Mattheier, Klaus J. 2003. German. In Ana Deumert & Wim Vandenbussche (eds.), Germanic standardizations. Past to present, 211–244. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Mauricius, Joan Jacob. 1765. Onledige ouderdom […] eerste deel, behelzende taallievende en historische uitspanningen. Amsterdam: G. de Groot & Zn., & Petrus Schouten.
McCafferty, Kevin & Carolina P. Amador Moreno. 2012. ‘I will be expecting a letter from you before this reaches you’. A corpus-based study of shall/will variation in Irish English correspondence. In Marina Dossena & Gabriella Del Lungo Camiciotti (eds.), Letter writing in Late Modern Europe, 179–204. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
McColl Millar, Robert. 2012. The problem of reading dialect in semiliterate letters. The correspondence of the Holden Family, 1812–16 and of Richard Taylor, 1840–51. In Marina Dossena & Gabriella Del Lungo Camiciotti (eds.), Letter writing in Late Modern Europe, 163–177. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
McLelland, Nicola. 2014. Language description, prescription and usage in seventeenth-century German. In Gijsbert Rutten, Rik Vosters & Wim Vandenbussche (eds.), Norms and usage in language history, 1600–1900. A sociolinguistic and comparative perspective, 251–275. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Meiden, Willem van der. 2009. ‘Zoo heerlijk eenvoudig’. Geschiedenis van de kinderbijbel in Nederland. Hilversum: Verloren.
Meijer, Gerrit Joan. 1822. Redevoering over de beoefening der Nederlandsche taal, het beste middel ter bevordering van ware vaderlandsliefde. Louvain: C. J. de Mat.
Mertens, Jozef. 2010. Onder invloed van Jan Frans Willems en Pieter Ecrevisse: 19de-eeuwse mythevorming rond taal, herkomst, handel en wandel van de Kempense teuten. Verslagen & Mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 120. 37–92.
Mestingh, Derk. 1771. Verhandeling over den oorsprong en de natuur der taalen in het gemeen beschouwd. Groningen: Hajo Spandaw.
Meurman-Solin, Anneli. 2000. Change from above or from below? Mapping the loci of linguistic change in this history of Scottish English. In Laura Wright (ed.), The development of Standard English 1300–1800, 155–170. Cambridge: Cambridge University Press.
Meves, Uwe (ed.). 2011. Deutsche Philologie an den preußischen Universitäten im 19. Jahrhundert. Dokumente zum Institutionalisierungsprozess. Vol. 1. Berlin: De Gruyter.
Michaelis, Johann David. 1771. Prysverhandeling over den wederkeerigen invloed van de aangenoomen begrippen onder een volk op de nationaale taal, en van de taal op de nationaale wyze van denken. Transl. by Cornelis van Engelen. Harlingen: Volkert van der Plaats Junior.
Mihm, Arend. 1998. Arbeitersprache und gesprochene Sprache im 19. Jahrhundert. In Dieter Cherubim, Klaus J. Mattheier & Siegfried Grosse (eds.), Sprache und bürgerliche Nation, 282–316. Berlin: De Gruyter.
Mijnhardt, Wijnand. 1987. Tot heil van ’t menschdom. Culturele genootschappen in Nederland, 1750–1815. Amsterdam: Rodopi.
Milroy, James. 1992. Social network and prestige arguments in sociolinguistics. In K. Bolton & H. Kwok (eds.), Sociolinguistics today. International perspectives, 146–162. London: Routledge.
Milroy, James. 2000. Historical description and the ideology of the standard language. In Laura Wright (ed.), The Development of Standard English, 1300–1800. Theories, Descriptions, Conflicts, 11–28. Cambridge: Cambridge University Press.
Milroy, James. 2001. Language ideologies and the consequences of standardization. Journal of Sociolinguistics 5. 530–555.
Milroy, James & Lesley Milroy. 2012 [11985]. Authority in language. Investigating Standard English. 4th Ed. London and New York: Routledge.
Milroy, James, Lesley Milroy & Sue Hartley. 1994. Local and supra-local change in British English: The case of glottalisation. English World-Wide 15. 1–32.
Moerdijk, A. 1994. Enige algemene informatie over het WNT, [URL]
Molhuysen, P. C. 1924. Bronnen tot de geschiedenis der Leidsche universiteit. Volume 7. The Hague: Martinus Nijhoff.
Momma, Haruko. 2013. From philology to English studies. Language and culture in the nineteenth century. Cambridge: Cambridge University Press.
Mone, F. J. 1836. Bemerkung über die Volkssprache in Brabant. Anzeiger für die Kunde der deutschen Vorzeit 5. 215–220.
Mugglestone, Lynda. 2003 [11995]. Talking proper. The rise of accent as social symbol. Oxford: Oxford University Press.
Negele, Michaela. 2012. Varianten der Pronominaladverbien im Neuhochdeutschen. Gramma-tische und soziolinguistische Untersuchungen. Berlin: De Gruyter.
Neis, Cordula. 2003. Anthropologie im Sprachdenken des 18. Jahrhunderts. Die Berliner Preisfrage nach dem Ursprung der Sprache (1771). Berlin & New York: De Gruyter.
Nevala, Minna. 2004. Address in early English correspondence. Its forms and socio-pragmatic functions. Helsinki: Socíeté Néophilologique.
Nevalainen, Terttu. 2012. Variable focusing in English spelling between 1400 and 1600. In Susan Baddeley & Anja Voeste (eds.), Orthographies in Early Modern Europe, 127–165. Berlin: De Gruyter.
Nevalainen, Terttu. 2014. Norms and usage in seventeenth-century English. In Gijsbert Rutten, Rik Vosters & Wim Vandenbussche (eds.), Norms and usage in language history, 1600–1900. A sociolinguistic and comparative perspective, 103–128. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Nevalainen, Terttu & Helena Raumolin-Brunberg. 2003. Historical sociolinguistics. Language change in Tudor and Stuart England. London etc: Longman.
Nevalainen, Terttu & Gijsbert Rutten. 2012. Introduction: Comparative historical sociolinguistics and the history of negation. Neuphilologische Mitteilungen CXIII. 261–273.
Nevalainen, Terttu & Ingrid Tieken-Boon van Ostade. 2006. Standardisation. In Richard Hogg & David Denison (eds.), A history of the English language, 271–311. Cambridge: Cambridge University Press.
NHA = Noord-Hollands Archief, Haarlem.
Niebaum, Hermann W. H. 2009. Stad-Gronings uit 1793. De taal van de humoristische toneelschets Et en Fret. Groningen: Rijksuniversiteit Groningen.
Nobels, Judith. 2013. (Extra) Ordinary letters. A view from below on seventeenth-century Dutch. Utrecht: LOT.
Nobels, Judith & Gijsbert Rutten. 2014. Language norms and language use in seventeenth-century Dutch: Negation and the genitive. In Gijsbert Rutten, Rik Vosters & Wim Vandenbussche (eds.), Norms and usage in language history, 1600–1900. A sociolinguistic and comparative perspective, 21–48. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Noordegraaf, Jan. 1985. Norm, geest en geschiedenis. Nederlandse taalkunde in de negentiende eeuw. Dordrecht & Cinnaminson: Foris.
Noordegraaf, Jan. 1996. The ‘Schola Hemsterhusiana’ revisited. In Jan Noordegraaf, The Dutch pendulum. Linguistics in the Netherlands 1740–1900, 23–55. Münster: Nodus Publikationen.
Noordegraaf, Jan. 1997. Het begin van de universitaire neerlandistiek: Franeker 1790? In Jan Noordegraaf, Voorlopig verleden. Taalkundige plaatsbepalingen, 1797–1960, 14–27. Münster: Nodus Publikationen.
Noordegraaf, Jan. 1999. Vaderland en moedertaal. Een constante in het taalkundig denken. In N. C. F. van Sas (ed.), Vaderland. Een geschiedenis vanaf de vijftiende eeuw tot 1940, 343–363. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Noordegraaf, Jan. 2004a. A matter of time: Dutch philosophy of language in the eighteenth century. In Thomas F. Shannon & Johan P. Snapper (eds.), Janus at the millennium. Perspectives on time in the culture of the Netherlands, 211–225. Dallas etc: University Press of America.
Noordegraaf, Jan. 2004b. L. van Bolhuis. In Karina van Dalen-Oskam, Ingrid Biesheuvel, Wim van Anrooij & Jan Noordegraaf (eds.), Bio- en bibliografisch lexicon van de neerlandistiek, [URL]
Noordegraaf, Jan. 2012. Over taal en maatschappij in de achttiende eeuw. Het werk van Meinard Tydeman (1741–1825). Neerlandica Wratislaviensia 21. 87–100.
Noordegraaf, Jan. 2015. Linguistics as a profession. Diverging opinions in the nineteenth century. In Ton van Kalmthout & Huib Zuidervaart (eds.), The practice of philology in the nineteenth-century Netherlands, 115–145. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Noordegraaf, Jan. 2018. Pieter Weiland and his Nederduitsche Spraakkunst. In Rick Honings, Gijsbert Rutten & Ton van Kalmthout (eds.), Language, literature and the construction of a Ducth national identity (1780–1830), 145–165. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Nordlund, Taru. 2007. Double diglossia – lower class writing in 19th-century Finland. Multilingua 26. 229–246.
Nordlund, Taru & Ritva Pallaskallio. 2017. Competing norms and standards. Methodological triangulation in the study of language planning in nineteenth-century Finland. In Tanja Säily, Arja Nurmi, Minna Palander-Collin & Anita Auer (eds.), Exploring future paths for historical sociolinguistics, 131–156. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Osselton, N. E. 1984. Spelling systems in Early Modern English: 1500–1800. In N. F. Blake & Charles Jones (eds), English historical linguistics. Studies in development, 123–137. Sheffield: Centre for English Cultural Tradition and Language.
Palm, Kornelis van der. 1766. Verhandeling over de vraeg: hoe moet men het verstandt, en het hart van een kindt bestieren, om het, te eeniger tydt, een gelukkig en nuttig mensch te doen worden. Verhandelingen uitgegeeven door de Hollandsche Maatschappye der Weetenschappen IX–II. 1–194.
Palm, Kornelis van der. 1769. Nederduitsche spraekkunst, voor de jeugdt. Rotterdam: Reinier Arrenberg.
Palm, Kornelis van der. 1782. Antwoord op dezelfde vraage: Over de verbetering der schoolen. Verhandelingen uitgegeven door het Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen te Vlissingen 8. 229–316.
Palmer, D. J. 1965. The rise of English studies. An account of the study of English language and literature from its origins to the making of the Oxford English school. London, New York & Toronto: Oxford University Press.
Petiet, Francien. 2011. ‘Een voldingend bewijs van ware vaderlandsliefde’. De creatie van literair erfgoed in Nederland, 1797–1845. Unpublished PhD dissertation, University of Amsterdam.
Petiet, Francien. 2018. Barthold Hendrik Lulofs: A ‘Learned Dilettante’. In Rick Honings, Gijsbert Rutten & Ton van Kalmthout (eds.), Language, literature and the construction of a Ducth national identity (1780–1830), 49–71. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Ploeg, H. W. van der. 1800. Het belang der waare volksverlichting. Amsterdam: Wed. Harm. Keijzer, Corns. de Vries and Hendrik van Munster.
Poplack, Shana, Lidia-Gabriela Jarmasz, Nathalie Dion & Nicole Rosen. 2015. Searching for Standard French: The construction and mining of the Recueil historique des grammaires du français. Journal of Historical Sociolinguistics 1. 13–55.
Porter, Roy & Mikuláš Teich (eds.). 1981. The Enlightenment in national context. Cambridge etc: Cambridge University Press.
Preston, Dennis. 2002. Language with an attitude. In J. K. Chambers, Peter Trudgill & Natalie Schilling-Estes (eds.), The handbook of language variation and change, 40–66. Oxford: Blackwell.
Priestly, Tom. 2001. Dialectology in the Slavic countries: An overview from its beginnings to the early twentieth century. In Sylvain Auroux, E. F. K. Koerner, Hans-Josef Niederehe & Kees Versteegh (eds.), History of the language sciences, 1563–1572. Vol. 2. Berlin & New York: De Gruyter.
Pudor, Christian. 1672. Der Teutschen Sprache Grundrichtigkeit, und Zierlichkeit. Cölln an der Spree: S.n.
Puikers, J. 1824. Eerste onderwijs in de gronden der Nederduitsche taal, ten dienste der scholen. 5th ed. Rotterdam: J. Hendriksen.
Rogers, Mark. 1999. Spectacular bodies: Folklorization and the politics of identity in Ecuadorian beauty pageants. Journal of Latin American Anthropology 3. 54–85.
Romaine, Suzanne. 2009 [1982]. Socio-historical linguistics: Its status and methodology. Cambridge: Cam-bridge University Press.
Rossem, Cefas van. 1994. Annaeus Ypeij and the Frisian language. In Ph.H. Breuker, H. D. Meijering & J. Noordegraaf (eds.), Wat oars as mei in echte taal, 186–199. Ljouwert: Fryske Akademy.
. 1802. 2nd ed. Leiden: D. du Mortier en zoon & Deventer: J. H. de Lange & Utrecht: G. T. van Paddenburg en zoon. [See also van Varik 1799.]
. 1805. Vol. I (morphology). Leiden: D. du Mortier en zoon & Deventer: J. H. de Lange & Groningen: J. Oomkens en zoon. [See also van Varik 1799.]
Rutten, Gijsbert. 2003a. Vondels ‘volkomen voorbeeldt’. Transmissie van Vondelianisme in de achttiende eeuw: een didactisch program. De Achttiende Eeuw 35. 135–152.
Rutten, Gijsbert. 2003b. Verwer, Van Hoogstraten en het verleden. De politieke betekenis van twee achttiende-eeuwse taalgeschiedenissen. In Els Ruijsendaal, Gijsbert Rutten & Frank Vonk (eds.), Bon jour neef, ghoeden dagh cozyn! Opstellen voor Geert Dibbets, 189–201. Münster: Nodus Publikationen.
Rutten, Gijsbert. 2004. The nationalist turn. Dutch linguistics and German philosophy in the eighteenth and early nineteenth centuries. In Douglas A. Kibbee (ed.), History of linguistics 2005, 288–307. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Rutten, Gijsbert. 2005. Reason and usage in Early Modern Dutch linguistics. Valuation, revaluation. Beiträge zur Geschichte der Sprachwissenschaft 15. 71–89.
Rutten, Gijsbert. 2006. De Archimedische punten van de taalbeschouwing. David van Hoogstraten (1658–1724) en de vroegmoderne taalcultuur. Amsterdam: Stichting Neerlandistiek VU & Münster: Nodus Publikationen.
Rutten, Gijsbert. 2007. Remark and Remember. Cultivating Dutch in Early Modern Europe. Henry Sweet Society Bulletin 49. 39–52.
Rutten, Gijsbert. 2008a. Jan van Belle: didacticus, popularisator. In Th. Janssen & L. van Driel (eds.), Ontheven aan de tijd. Linguïstisch-historische studies voor Jan Noordegraaf, 95–104. Amsterdam: Stichting Neerlandistiek VU & Münster: Nodus Publikationen.
Rutten, Gijsbert. 2008b. Norms for style and grammar in eighteenth-century Dutch prose, and the effect of education and of writing experience. Historical Sociolinguistics and Sociohistorical Linguistics 8, [URL]
Rutten, Gijsbert. 2009. Grammar to the people. The Dutch language and the public sphere in the 18th Century. With special reference to Kornelis van der Palm. Beiträge zur Geschichte der Sprachwissenschaft 2009. 55–86.
Rutten, Gijsbert. 2011. In cooperation with Rik Vosters. Een nieuwe Nederduitse spraakkunst. Taalnormen en schrijfpraktijken in de Zuidelijke Nederlanden in de achttiende eeuw. Brussels: VUB-Press.
Rutten, Gijsbert. 2012. ‘Lowthian’ linguistics across the North Sea. Historiographia Linguistica 39. 43–59.
Rutten, Gijsbert. 2016b. Diaglossia, individual variation and the limits of standardization: Evidence from Dutch. In Cinzia Russi (ed), Current trends in historical sociolinguistics, 194–218. Berlin: De Gruyter Open, [URL].
Rutten, Gijsbert. 2016c. The ‘Golden Age Myth’: The construction of Dutch as a national language. In Gijsbert Rutten & Kristine Horner (eds.), Metalinguistic perspectives on Germanic languages. European case studies from past to present, 13–34. Oxford: Peter Lang.
Rutten, Gijsbert. 2016d. Teaching the genitive. Variation of genitival constructions in Dutch ‘national’ grammar (1800–1830). Beiträge zur Geschichte der Sprachwissenschaft 26. 123–138.
Rutten, Gijsbert. 2016e. Standardization and the Myth of Neutrality in language history. International Journal of the Sociology of Language 24. 25–57.
Rutten, Gijsbert. 2018. Matthijs Siegenbeek in defense of Dutch. In Rick Honings, Gijsbert Rutten & Ton van Kalmthout (eds.), Language, literature and the construction of a national identity (1780–1830), 25–47. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Rutten, Gijsbert, Andreas Krogull & Bob Schoemaker. Accepted for publication in Language Policy. Implementation and acceptance of national language policy. The case of Dutch (1750–1850).
Rutten, Gijsbert, Rik Vosters & Wim Vandenbussche (eds.). 2014. Norms and usage in language history, 1600–1900. A sociolinguistic and comparative perspective. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Rutten, Gijsbert, Rik Vosters & Marijke van der Wal. 2015. Frenchification in discourse and practice: Loan morphology in Dutch private letters of the eighteenth and nineteenth centuries. In C. Peersman, G. Rutten & R. Vosters (eds.), Past, present and future of a language border: Germanic-Romance encounters in the Low Countries, 143–169. Berlin & New York: De Gruyter.
Rutten, Gijsbert & Marijke van der Wal. 2011. Local dialects, supralocal writing systems. The degree of orality of Dutch private letters from the seventeenth century. Written language & literacy 14. 251–274.
Rutten, Gijsbert & Marijke van der Wal. 2013. Change, contact and conventions in the history of Dutch. Taal & Tongval 65. 97–123.
Rutten, Gijsbert & Marijke van der Wal. 2014. Letters as loot. A sociolinguistic approach to seventeenth- and eighteenth-century Dutch. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Rutten, Gijsbert, Marijke van der Wal, Judith Nobels & Tanja Simons. 2012. Negation in seventeenth- and eighteenth-century Dutch. A historical-sociolinguistic perspective. Neuphilologische Mitteilungen CXIII. 323–342.
Sairio, Anni. 2009. Language and letters of the Bluestocking network. Sociolinguistic issues in eighteenth-century epistolary English. Helsinki: Socíeté Néophilologique.
Salmons, Joseph. 2013. A history of German: What the past reveals about today’s language. Oxford: Oxford University Press.
Sandersen, Vibeke. 2007. Writing ability and the written language of Danish private soldiers in the Three Years’ War (1848–1850). Multilingua 26. 247–278.
Sas, N. C. F. van. 2004. De metamorfose van Nederland. Van oude orde naar nieuwe moderniteit, 1750–1900. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Schaars, F. A. M. 1988. De Nederduitsche spraekkunst (1706) van Arnold Moonen (1644–1711). Wijhe: Quarto.
Schaars, F. A. M. & M. te Wilt. 1989. Jacobus Nylöe (1670–1714) en zijn Aanleiding tot de Nederduitsche taal. In G. R. W. Dibbets & P. W. M. Wackers (eds.), Wat duikers vent is dit?, 267–294. Wije: Quarto.
Schama, Simon. 1970. Schools and politics in the Netherlands, 1796–1814. The Historical Journal 13. 589–610.
Schilperoort, T. Olivier. 1806. Proeve van nieuwere taalkunde, op de Nederduitsche spraakkunst toegepast. Groningen: J. Oomkens.
Schneider, Edgar W. 2013. Investigating historical variation and change in written documents. New perspectives. In J. K. Chambers & Natalie Schilling (eds.), The handbook of language variation and change, 2nd ed., 57–81. Oxford: Blackwell.
Schoemaker, Bob. 2018. Gewijd der Jeugd, voor taal en deugd. Het onderwijs in de Nederlandse taal op de lagere school, 1750–1850. PhD dissertation Leiden University.
Schoemaker, Bob & Gijsbert Rutten. 2017. Standard language ideology and Dutch school inspection reports (1801–1854). Sociolinguistica 31. 101–116.
Schott, Robin May (ed.). 1997. Feminist interpretations of Immanual Kant. The Pennsylvania State University Press.
Schrant, Joannes Mathias. 1818. Redevoering over het beoefenenswaardige der Nederlandsche tale, zoo om haar zelve, als om hare voortbrengselen. Ghent: Houdin.
Serrure, Constant Philippe. 1841–1842. Over de inrigting en samenstelling van een algemeen Nederduitsch woordenboek. Proeve van een Leuvensch idiotikon. De Middelaer of Bydragen ter bevordering van tael, onderwys en geschiedenis 2. 277–299.
Siegenbeek, Matthijs. 1804a. Verhandeling over de Nederduitsche spelling. Amsterdam: Johannes Allart.
Siegenbeek, M. 1804b. Antwoord op de vraag, in hoe ver behoort de spelling der Nederduitsche taal geregeld te worden naar de welluidendheid en gemakkelijkheid der uitspraak? Werken der Bataafsche Maatschappij van Taal- en Dichtkunde 1. 1–108.
Siegenbeek, Matthijs. 1805. Kort begrip der verhandeling over de Nederduitsche spelling. Amsterdam: Johannes Allart.
Siegenbeek, Matthijs. 1807. Verhandeling over de dichterlijke verdiensten van Joost van den Vondel. Werken der Bataafsche Maatschappij van Taal- en Dichtkunde 2. 35–108.
Siegenbeek, Matthijs. 1810a. Syntaxis, of woordvoeging der Nederduitsche taal. Leiden: D. du Mortier en zoon & Deventer: J. H. de Lange & Groningen: J. Oomkens. [anonymously published]
Siegenbeek, Matthijs. 1810b. Antwoord op het voorstel der Bataafsche Maatschappij van Taal- en Dichtkunde, vorderende een betoog van den rijkdom en de voortreffelijkheid der Nederduitsche taal, en eene opgave der middelen om de toenemende verbastering van dezelve tegen te gaan. Werken der Bataafsche Maatschappij van Taal- en Dichtkunde 5. 1–273.
Siegenbeek, Matthijs. 1814a. Grammatica of Nederduitsche spraakkunst. Leiden: D. du Mortier en zoon & Deventer: J. H. de Lange & Groningen: J. Oomkens. [anonymously published]
Siegenbeek, Matthijs. 1814b. Over het verband tusschen de taal en het volkskarakter der Nederlanderen. Museum, of verzameling van stukken ter bevordering van fraaije kunsten en wetenschappen 3. 89–125.
Siegenbeek, Matthijs. [1827]. [Short biography of Lambertus van Bolhuis]. Handelingen der jaarlijksche vergadering van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden … 1827, 4–11. S.l., s.d.
Siegenbeek, Matthijs. 1836. Waarschuwing tegen eenige in zwang gebragte verbasteringen van de uitspraak onzer moedertaal. Nieuwe bijdragen ter bevordering van het onderwijs en de opvoeding, 42–53.
Siegenbeek, Matthijs. 1847. Lijst van woorden en uitdrukkingen met het Nederlandsch taaleigen strijdende. Leiden: S. en J. Luchtmans.
Siegenbeek, M., A. Simons & J. P. van Capelle (eds). 1820. P. C. Hoofts Nederlandsche Historien. Amsterdam: Johannes van der Hey.
Shorrocks, Graham. 2001. The dialectology of English in the British Isles. In Sylvain Auroux, E. F. K. Koerner, Hans-Josef Niederehe & Kees Versteegh (eds.), History of the language sciences, 1553–1562. Vol. 2. Berlin & New York: De Gruyter.
Simons, Tanja. 2013. Ongekend 18de-eeuws Nederlands. Taalvariatie in persoonlijke brieven. Utrecht: LOT.
Simons, Tanja & Gijsbert Rutten. 2014. Language norms and language use in eighteenth-century Dutch. Final n and the genitive. In Gijsbert Rutten, Rik Vosters & Wim Vandenbussche (eds.), Norms and usage in language history, 1600–1900. A sociolinguistic and comparative perspective, 49–72. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Singeling, Kees. 1996. Sociable men of letters. Literary sociability in the Netherlands in the second half of the eighteenth century. In K. Garber, H. Wismann & W. Siebers (eds.), Europäische Sozietätsbewegung und demokratische Tradition, 881–894. Tübingen: Max Niemeyer.
Sjoer, E. 1996. Lessen over welsprekendheid. Een typering van de retorica’s van de eerste hoogleraren in de vaderlandse welsprekendheid in de Noordelijke Nederlanden (1797–1853). Amsterdam: IFOTT.
Smakman, Dick. 2012. The definition of the standard language: a survey in seven countries. International Journal of the Sociology of Language 218. 25–58.
Sonius Swaagman, Jan. 2002. Commentatio over het Groninger dialect (1827). Ed. and translated by Siemon Reker, with the cooperation of J. de Wit. Groningen: Bureau Groninger Taal en Cultuur RUG.
SPIN = Study Platform on Interlocking Nationalisms, [URL]
Spronck, Lou. 1962. De Maastrichtse dialektliteratuur voor 1840. In Miscellanea Trajectana. Bijdragen tot de geschiedenis van Maastricht, 435–495. Maastricht: Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap.
Sterkenburg, P. G. J. van. 1992. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal. Portret van een taalmonument. The Hague: Sdu.
Sterkenburg, P. G. J. van. 2011. Van woordenlijst tot woordenboek. Een geschiedenis van de woordenboeken van het Nederlands. Schiedam: Scriptum.
Stijl, Klaas. 1776 [21778]. Beknopte aanleiding tot de kennis der spelling, spraakdeelen, en zinteekenen van de Nederduitsche taal. Ed. by Lambertus van Bolhuis. Groningen: Jan Oomkens.
Sturkenboom, Dorothée. 1998. Spectators van hartstocht. Sekse en emotionele cultuur in de achttiende eeuw. Hilversum: Verloren.
Swaving, H. I. 1835. Opgave van eenige in Gelderland gebruikelijke woorden. Taalkundig magazijn 1. 305–330.
Swaving, H. I. 1837. Nalezing op mijne opgave van eenige in Gelderland gebruikelijke woorden. Taalkundig magazijn 2. 76–80.
Swiggers, Pierre. 1984. La Grammaire de Port-Royal et le ‘parallélisme logico-grammatical’. Orbis. Bulletin international de documentation linguistique 23. 29–56.
Syrjänen, Kaj. 2012. Tracing the history of dialectological research in Finland. Les dossiers de HEL: la disciplinarisation des savoirs linguistiques. Histoire et epistémologie. Supplément électronique à la revue Histoire Epistémologie Langage. Vol. 5, <[URL]>.
Tamošiūnaitė, Aurelija. 2013. Ego-documents in Lithuanian. Orthographic identities at the turn of the twentieth century. In Marijke van der Wal & Gijsbert Rutten (eds.), Touching the past. Studies in the historical sociolinguistics of ego-documents, 225–242. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Thobokholt, Bert. 1983. Het taal- en dichtlievend genootschap ‘Kunst wordt door arbeid verkreegen’ te Leiden, 1766–1800. Utrecht: Instituut De Vooys.
Tieken-Boon van Ostade, Ingrid. 2011. The bishop’s Grammar. Robert Lowth and the rise of prescriptivism. Oxford: Oxford University Press.
Tieken-Boon van Ostade, Ingrid. 2014. Eighteenth-century English normative grammars and their readers. In Gijsbert Rutten, Rik Vosters & Wim Vandenbussche (eds.), Norms and usage in language history, 1600–1900. A sociolinguistic and comparative perspective, 129–150. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Tollenaere, F. de. 1977. De lexicografie in de negentiende en twintigste eeuw. In D. M. Bakker & G. R. W. Dibbets (eds.), Geschiedenis van de Nederlandse taalkunde, 229–246. ’s-Hertogenbosch: Malmberg.
Tollius, Herman. 1762. Reply to van Iperen 1762a, 1762b. Maendelijksche by-dragen ten opbouw van Neer-land’s tael- en dicht-kunde XLIX. 583–590. [anonymously published]
Tollius, Herman. 2007. Proeve eener Aanleiding tot de Nederduitsche Letterkunst. Ed. Roland de Bonth. Amsterdam: Stichting Neerlandistiek VU & Münster: Nodus Publikationen.
Toorn, M. C. van den, W. Pijnenburg, J. A. Leuvensteijn & J. M. van der Horst (eds.). 1997. Geschiedenis van de Nederlandse taal. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Trudgill, Peter. 1972. Sex, covert prestige and linguistic change in the urban British English of Norwich. Language in Society 1. 179–195.
Tydeman, Meinard. 1775a. Betoog der nuttigheid en noodzakelijkheid van de beoffening onzer moedertaal. Proeve van oudheid-, taal- en dichtkunde, door het genootschap Dulces ante omnia musae 1. 1–14.
Tydeman, Meinard. 1775b. Vertoog over de dienstige middelen ter verbetering der Nederduitsche taal. Proeve van oudheid-, taal- en dichtkunde, door het genootschap Dulces ante omnia musae 1. 15–20.
Vaan, Michiel de. 2013. Hollands uit de achttiende eeuw: Het zogenaamde ‘handschrift-Kool’. Een typescript door Klaas Heeroma (tussen 1968 en 1972). Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 129. 122–132. Electronic edition published online at [URL]
Valle, José del (ed.). 2013. A political history of Spanish. The making of a language. Cambridge: Cambridge University Press.
Valle, José del & Luis Gabriel-Stheeman. 2002. Nationalism, hispanismo, and monoglossic culture. In José del Valle & Luis Gabriel-Stheeman (eds.), The battle over Spanish between 1800 and 2000, 1–13. London & New York: Routledge.
Vandenbussche, Wim. 2004. Triglossia and pragmatic variety choice in 19th century Flanders. A case study in historical sociolinguistics. Journal of Historical Pragmatics 5. 27–47.
Vandenbussche, Wim. 2007. Shared standardization factors in the history of sixteen Germanic languages. In Christian Fandrych & Reinier Salverda (eds.), Standard, Variation und Sprachwandel in germanischen Sprachen, 25–36. Tübingen: Gunter Narr.
Varik, Gerrit van. 1799. Rudimenta, of gronden der Nederduitsche spraake. Leiden: D. du Mortier en zoon & Deventer: J. H. de Lange & Utrecht: G. T. van Paddenburg en zoon. [anonymously published]
Velde, Hans Van de, Mikhail Kissine, Evie Tops, Sander van der Harst & Roeland van Hout. 2010. Will Dutch become Flemish? Autonomous developments in Belgian Dutch. Multilingua 29. 385–416.
Verhoeven, Th. H. T. 1994. Ter vorming van verstand en hart. Lager onderwijs in oostelijk Noord-Brabant ca. 1770–1920. Hilversum: Verloren.
Verslag 1851–1852 [1809] = Verslag betrekkelijk de inrigting en vervaardiging van het algemeen Hollandsch woordenboek. Published in Archief voor Nederlandsche Taalkunde 3 (1851–1852). 321–342.
Verslag 1809 = Verslag van de Commissie der taalkundige werkzaamheden betrekkelijk der bastaardwoorden, uitgebragt in de vergadering der Tweede Klasse van het Koninklijk Instituut, op den 8sten van bloeimaand 1809. S.l.
Versteegh, Kees. 1986. Latinitas, Hellenismos, ‘Arabiyya’. Historiographia Linguistica 13. 425–448.
Verzameling van eenige aanmerkingen, uit de overige toegezonden antwoorden ontleend. 1782. Verhandelingen uitgegeven door het Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen te Vlissingen 8. 395–464.
Villa, Laura. 2015. Official orthographies, spelling debates and nation-building projects after the fall of the Spanish Empire. Written Language & Literacy 18. 228–247.
Vis, George. 1992. Tussen Amsterdam en Brussel. J.-P. van Capelle en G.-J. Meijer: twee pioniers in de academische neerlandistiek. Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse taal- en letterkunde, 79–98. Ghent: KANTL.
Vis, George. [s.d.]. Van Siegenbeek tot Lodewick. Verkenningen naar de geschiedenis van de studie der Nederlandse letterkunde, speciaal in het onderwijs. Alkmaar: Amsterdamse Historische Reeks.
Vogl, Ulrike. 2012. Multilingualism in a standard language culture. In M. Hüning, U. Vogl & O. Moliner (eds.), Standard languages and multilingualism in European history, 1–42. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Vogl, Ulrike. 2015. Standard Language Ideology and the history of Romance-Germanic encounters. In C. Peersman, G. Rutten & R. Vosters (eds.), Past, present and future of a language border: Germanic-Romance encounters in the Low Countries, 61–87. Berlin & New York: De Gruyter.
Voorst, D. C. van. 1782. Antwoord op de vraage: over de verbetering der schoolen. Verhandelingen uitgegeven door het Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen te Vlissingen 8. 317–394.
Vooys, C. G. N. de. 1970 [1931]. Geschiedenis van de Nederlandse taal. Groningen: Wolters-Noordhoff.
Vosters, Rik. 2013. Dutch, Flemish or Hollandic? Social and ideological aspects of linguistic convergence and divergence during the United Kingdom of the Netherlands (1815–1830). In E. Barát & P. Studer (eds.), Ideological conceptualisations of language. Discourses of linguistic diversity, 35–54. Frankfurt: Peter Lang.
Vosters, Rik, Els Belsack, Jill Puttaert & Wim Vandenbussche. 2014. Norms and usage in 19th-century Southern Dutch. In G. Rutten, R. Vosters & W. Vandenbussche (eds.), Norms and usage in language history, 1600–1900. A historical-sociolinguistic and comparative perspective, 73–100. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins.
Vosters, Rik & Gijsbert Rutten. 2013. Het Snoeijmes en de taalkunde in de Zuidelijke Nederlanden. In Snoeijmes der Vlaemsche Tale. Een anonieme tekst over taalkunde uit de achttiende eeuw, 1–33. Ed. by Rik Vosters & Gijsbert Rutten. Ghent: Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde.
Vosters, Rik & Gijsbert Rutten. 2015. Three Southern shibboleths. Spelling features as conflicting identity markers in the Low Countries. Written Language & Literacy 18. 260–274.
Vosters, Rik, Gijsbert Rutten & Marijke van der Wal. 2010. Mythes op de pijnbank. Naar een herwaardering van de taalsituatie in de Nederlanden in de achttiende en negentiende eeuw. Verslagen en Mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 120. 93–112.
Vosters, Rik, Gijsbert Rutten, Marijke van der Wal & Wim Vandenbussche. 2012. Spelling and identity in the Southern Netherlands (1750–1830). In A. Jaffe, M. Sebba, J. Androutsopoulos & S. Johnson (eds.), Orthography as social action. Scripts, spelling, identity and power, 135–160. Berlin: De Gruyter.
Vosters, Rik & Wim Vandenbussche. 2012. Bipartite negation in 18th and early 19th century Southern Dutch. Sociolinguistic aspects of norms and variation. Neuphilologische Mitteilungen 2012. 343–364.
Vries, Marleen de. 2001. Beschaven! Letterkundige genootschappen in Nederland, 1750–1800. Nijmegen: Vantilt.
Vries, M. de. 1882. Inleiding. In Woordenboek der Nederlandsche taal. Vol. I, pp. I–CXXVI. The Hague and Leiden etc.: M. Nijhoff and A. W. Sijthoff etc.
Wal, Marijke van der. 1990. Meer der geleerde weereld’ hunne vernuftige gedachten als der jeugd’ hunne lessen mede te deelen? Vragen over het gebruik van grammatika’s. In J. den Besten (ed.), Vragende wijs. Vragen over tekst, taal en taalgeschiedenis, 223–230. Amsterdam & Atlanta: Rodopi.
Wal, Marijke van der. 1994. Straattaal en slechte woorden: sociolinguïstische onderscheidingen in observaties en taalbeschouwing vóór 1800. In Ph. Breuker, H. D. Meijering & J. Noordegraaf (eds.), ‘Wat oars as mei in echte taal’. Fryske Stúdzjes, 54–61. Ljouwert: Fryske Akademy.
Wal, Marijke van der. 1995a. De moedertaal centraal. Standaardisatie-aspecten omstreeks 1650. The Hague: Sdu.
Wal, Marijke van der. 1995b. Logic, linguistics, and Simon Stevin in the context of the sixteenth and seventeenth centuries. In K. R. Jankowsky (ed.), History of linguistics 1993, 147–156. Amsterdam: Benjamins.
Wal, Marijke van der. 1997. Grotius’ taalbeschouwing in contemporaine context. Nederlandse Taalkunde 1. 14–34.
Wal, Marijke van der. 2002. Lambert ten Kate and eighteenth-century Dutch linguistics. Beiträge zur Geschichte der Sprachwissenschaft 12. 49–63.
Wal, Marijke van der. 2018. Johannes Kinker: A Kantian philosopher teaching Dutch language, literature, and eloquence. In Rick Honings, Gijsbert Rutten & Ton van Kalmthout (eds.), Language, literature and the construction of a Dutch national identity (1780–1830), 97–117. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Watts, Richard J. 1999. The ideology of dialect in Switzerland. In Jan Blommaert (ed.), Language ideological debates, 67–103. Berlin & New York: De Gruyter.
Watts, Richard J. 2012. Language myths. In Juan Manuel Hernández-Campoy & Juan Camilo Conde-Silvestre (eds), The Handbook of Historical Sociolinguistics, 585–606. Chichester: Blackwell.
Watts, Richard J. & Peter Trudgill (eds.). 2002. Alternative histories of English. London & New York: Routledge.
Weber, Jean-Jacques & Kristine Horner. 2012. Introducing multilingualism. A social approach. London & New York: Routledge.
Weijermars, Janneke. 2009. Neerlandistiek als bindmiddel van de natie: Hoogleraar Schrant in Gent, 1817–1830. De Negentiende Eeuw 33. 4–19.
Weijermars, Janneke. 2018. ‘I am Revived as a Belgian’: The Work of Jan Frans Willems. In Rick Honings, Gijsbert Rutten & Ton van Kalmthout (eds.), Language, literature and the construction of a Dutch national identity (1780–1830), 187–203. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Weiland, Pieter. 1820. Nederduitsche spraakkunst ten dienste der scholen. Dordrecht: Blussé & Van Braam.
Wertz, C. 1805. Rudimenta of Gronden der Nederduitsche Taal. Leiden: D. du Mortier en zoon & Deventer: J. H. de Lange & Groningen: J. Oomkens en zoon.
Wester, Hendrik. 1797 [21799]. Bevatlyk onderwys in de Nederlandsche spel- en taalkunde, voor de schooljeugd. Groningen: Jan Oomkens.
Willemyns, Roland. 1993. Integrationism vs. particularism: The undeclared issue at the first ‘Dutch Congress’ in 1849. In Joshua A. Fishman (ed.), The earliest stage of language planning. The “first congress” phenomenon, 69–83. Berlin: Mouton de Gruyter.
Willemyns, Roland. 2003. Het verhaal van het Vlaams. De geschiedenis van de Nederlands in de Zuidelijke Nederlanden. Antwerpen: Standaard & Utrecht: Spectrum.
Winkel, L. A. 1863. De grondbeginselen der Nederlandsche spelling. Ontwerp der spelling voor het aanstaande Nederlandsch woordenboek. Leiden: D. Noothoven van Goor.
Winkler, Johan. 1874. Algemeen Nederduitsch en Friesch dialecticon. 2 vols. The Hague: Martinus Nijhoff.
Wiskerke, Evert M. 1995. De waardering voor de zeventiende-eeuwse literatuur tussen 1780 en 1813. Hilversum: Verloren.
WNT = Woordenboek der Nederlandsche Taal. 1882–1998. 32 vols, [URL]
Wodak, Ruth, Rudolf De Cillia, Martin Reisigl & Karin Liebhart. 2009. The discursive construction of national identity. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Wokler, Robert. 1997. The Enlightenment project and its critics. Poznan studies in the philosophy of the sciences and the humanities 58. 13–30.
Woolard, K. A. 2008. Language and identity choice in Catalonia: The interplay of contrasting ideologies of linguistic authority. In Kirsten Süselbeck, Ulrike Mühlschlegel & Peter Masson (eds.), Lengua, nación e identidad. La regulación del plurilingüismo en España y América Latina, 303–323. Frankfurt: Vervuert & Madrid: Iberoamericana.
Woolard, K. A. 2016. Singular and Plural. Ideologies of Linguistic Authority in 21st Century Catalonia. Oxford: Oxford University Press.
Wright, Sue. 2012. Language policy, the nation and nationalism. In Bernard Spolsky (ed.), The Cambridge handbook of language policy, 59–78. Cambridge: Cambridge University Press.
Wright, Sue. 2016. Language policy and language planning: From nationalism to globalisation. 2nd ed. Houndmills etc.: Palgrave Macmillan.
Ypeij, Annaeus. 1807. Taalkundige aanmerkingen over verouderde en minverstaanbare woorden in de staatenoverzetting des Bijbels. Amsterdam: Wed. G. Warnars.
Ypeij, Annaeus. 1832. Beknopte geschiedenis der Nederlandsche taal, tweede deel; bijvoegsels en aanmerkingen behelzende. Groningen: J. Oomkens.
Ypeij, Annaeus & W. C. Ackersdijck. 1811. Taalkundige aanmerkingen over verouderde en minverstaanbare woorden in de Statenoverzetting des Bijbels, vervolgd door […]. Utrecht: G. T. van Paddenburg en zoon.
Ziegler, Evelyn. 2007. Putting standard German to the test: Some notes on the linguistic competence of grammar-school students and teachers in the nineteenth century. In Stephan Elspaß, Nils Langer, Joachim Scharloth & Wim Vandenbussche (eds.) Germanic language histories ‘from below’ (1700–2000), 309–329. Berlin: De Gruyter.
